btvn.vn
Tìm kiếm

Học theo dạng

Giải phương trình chứa ẩn ở mẫu — Toán 9

5 ví dụ luyện đặt điều kiện, phân tích mẫu, khử mẫu và loại giá trị không hợp lệ. Một nghiệm tìm được sau biến đổi chưa chắc là nghiệm của phương trình gốc. Nguồn câu hỏi: Thư Viện Học Liệu; BTVN tổ chức bài.

Ví dụ 3/5

Khử mẫu rồi bỏ ngoặc đúng dấu

Nhận ra hiệu hai bình phương để chọn mẫu chung. Sau khi khử mẫu, đặc biệt chú ý dấu trừ trước một bình phương.

Đề bài

Giải phương trình $\dfrac{x}{x-1}-\dfrac{x-1}{x+1}=\dfrac5{x^2-1}$.
Xem lời giải và video

Hướng dẫn giải

**Đáp án**: $x=2$. **Giải thích**: Nhận ra $x^2-1=(x-1)(x+1)$. Điều kiện để tất cả các mẫu khác $0$ là $x\ne1$ và $x\ne-1$. Với điều kiện này, nhân cả hai vế với mẫu thức chung $(x-1)(x+1)$: $$ \frac{x}{x-1}-\frac{x-1}{x+1}=\frac5{x^2-1} \iff x(x+1)-(x-1)^2=5. $$ Khai triển: $$x^2+x-(x^2-2x+1)=5.$$ Bỏ ngoặc có dấu trừ phía trước, rồi thu gọn: $$ x^2+x-x^2+2x-1=5 \iff 3x-1=5 \iff 3x=6 \iff x=2. $$ Giá trị $2$ khác $1$ và $-1$, nên thỏa điều kiện. Kiểm tra: $$ \frac2{2-1}-\frac{2-1}{2+1}=2-\frac13=\frac53,\qquad \frac5{2^2-1}=\frac53. $$ Vậy phương trình có nghiệm duy nhất $x=2$.

Video hướng dẫn