Câu 17
Đề bài
a) Nêu các thành phần cấu trúc của một hệ sinh thái.
b) Vẽ một lưới thức ăn trong hệ sinh thái nông nghiệp. Mũi tên chỉ chiều từ sinh vật là thức ăn đến sinh vật ăn nó.
c) A cho rằng việc đốt rừng làm nương rẫy là hành động vì con người. B cho rằng hành động đó gây tác hại lớn đối với môi trường và cuộc sống con người. Đồng ý với ý kiến nào? Giải thích.
Hướng dẫn giải
**a)** Một hệ sinh thái gồm thành phần vô sinh và thành phần hữu sinh. Thành phần vô sinh gồm ánh sáng, nhiệt độ, đất, nước,… Thành phần hữu sinh gồm sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải.
**b)** Có thể vẽ một lưới có các quan hệ như lúa → chuột → rắn → diều hâu, lúa → chuột → diều hâu, lúa → sâu → gà → diều hâu và lúa → gà → diều hâu. Chuột, lúa hoặc gà là các mắt xích chung nối các chuỗi thành lưới. Hình mẫu dưới đây là một cách thể hiện; không bắt buộc dùng đúng các loài trong hình.
Mũi tên phải đi từ sinh vật bị ăn đến sinh vật ăn nó. Nếu có giun đất trong hình, giun sử dụng chất hữu cơ trong đất và có thể là thức ăn của gà; không suy rằng giun ăn cây lúa sống chỉ vì chúng cùng xuất hiện trong hệ sinh thái.
**c)** Đồng ý với B. Đốt rừng làm mất nơi sống của nhiều loài, suy giảm đa dạng sinh học, gây khói bụi và phát thải. Mất thảm thực vật còn làm đất dễ bị xói mòn, rửa trôi, tăng nguy cơ lũ và ảnh hưởng đến sinh kế, sức khỏe con người. Lợi ích canh tác trước mắt không loại bỏ những tác hại đó.
**Tự đối chiếu (1,5 điểm):** Ý a: nêu đủ hai thành phần và ba nhóm sinh vật của thành phần hữu sinh (0,5 điểm). Ý b: vẽ được các chuỗi có mắt xích chung, quan hệ ăn và chiều mũi tên hợp lí (0,5 điểm). Ý c: chọn B và giải thích được tác hại cụ thể (0,5 điểm).
