Câu 16
Đề bài
a) Vì sao việc thiết lập khu bảo tồn và vườn quốc gia có vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học?
b) Khi số lượng cá thể của quần thể tăng quá mức so với khả năng cung cấp nguồn sống, quần thể có thể tự điều chỉnh như thế nào để hướng về mức cân bằng?
Hướng dẫn giải
**a)** Khu bảo tồn và vườn quốc gia giúp bảo vệ môi trường sống tự nhiên, hạn chế khai thác và những tác động gây hại. Nhờ đó, nhiều loài, đặc biệt các loài quý hiếm, có điều kiện tồn tại và sinh sản; nguồn gen và các mối quan hệ trong quần xã được bảo vệ. Những nơi này còn hỗ trợ nghiên cứu và giáo dục về bảo tồn.
**b)** Khi số cá thể quá cao, thức ăn, nơi sống và các nguồn sống khác trở nên thiếu hụt, cạnh tranh tăng. Mức sinh sản có thể giảm; mức tử vong hoặc số cá thể xuất cư có thể tăng. Các quá trình này làm giảm số lượng cá thể, góp phần đưa quần thể về mức phù hợp với nguồn sống.
Sự điều chỉnh diễn ra theo điều kiện môi trường và đặc điểm loài, không phải quần thể chủ động quyết định hoặc luôn trở về một số cá thể cố định ngay lập tức.
**Tự đối chiếu (1 điểm):** Ý a: nêu bảo vệ nơi sống và bảo vệ loài/nguồn gen (0,5 điểm). Ý b: liên hệ thiếu nguồn sống, tăng cạnh tranh với giảm sinh sản, tăng tử vong hoặc xuất cư (0,5 điểm). Chấp nhận ví dụ phù hợp khác.