Phần mềm làm việc với CSDL
**Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (hệ QTCSDL)** là phần mềm cung cấp cách tạo và tổ chức CSDL, cập nhật và truy xuất dữ liệu, đồng thời hỗ trợ kiểm soát truy cập và an toàn dữ liệu. Nhờ những cách làm chung ấy, ứng dụng thư viện không phải tự đọc từng dòng tệp, tự tách dấu và tự xây lại mọi thao tác dữ liệu.
SGK gộp chức năng thành ba nhóm: **định nghĩa dữ liệu** như tạo bảng và quy tắc; **cập nhật, truy xuất** như thêm lượt mượn hoặc tìm sách; **bảo mật, an toàn** như cấp quyền và hỗ trợ sao lưu, khôi phục. Một hệ QTCSDL có thể phục vụ nhiều CSDL với các mục đích khác nhau.
Công cụ chỉ kiểm điều đã được quy định
Ví dụ thư viện đặt quy tắc `số bản` không âm. Hệ QTCSDL có thể từ chối giá trị `-2` nếu quy tắc ấy được cài đặt. Nó không tự biết số `2` nhập vào có đúng với số sách đang nằm trên kệ hay không; người phụ trách vẫn phải đối chiếu thực tế.
Tương tự, công cụ phân quyền chỉ có ích khi quyền được thiết lập phù hợp; công cụ sao lưu không có nghĩa bản sao đã được tạo và thử khôi phục. Đây là phần mềm hỗ trợ quản lí dữ liệu, không thay mọi quyết định của người quản lí.
Bài luyện
Tạo bảng Sách với các cột “mã sách”, “tên sách”, “số bản” thuộc nhóm chức năng nào của hệ QTCSDL?
Tạo bảng và cột là xác định cấu trúc dữ liệu.
Truy xuất lấy dữ liệu đã có.
Sao lưu tạo bản dự phòng.
Cập nhật giá trị khác với tạo cấu trúc bảng.
Lời giải
Các cột và quy tắc của bảng xác định CSDL được tổ chức thế nào. Vì vậy đây là chức năng định nghĩa dữ liệu.
Bài luyện
Thêm lượt mượn M04 rồi tìm các lượt của sách S07 thuộc nhóm chức năng nào?
Cấu trúc bảng không thay đổi trong tình huống.
Thêm là cập nhật; tìm là truy xuất.
Tình huống không nói đến cấp quyền.
Không có sự cố để phục hồi.
Lời giải
Thêm M04 làm thay đổi dữ liệu đã lưu, còn tìm các lượt của S07 là truy xuất theo tiêu chí. Cả hai thuộc nhóm thao tác dữ liệu.
Bài luyện
Hệ QTCSDL đã cài quy tắc “số bản không âm” và nhận giá trị 2. Điều nào vẫn cần kiểm?
Ràng buộc chỉ biết 2 không âm.
Quyền sửa là thiết lập khác.
Cần đối chiếu dữ liệu với thực tế.
Ràng buộc và sao lưu là hai chức năng khác nhau.
Lời giải
Hệ QTCSDL kiểm được điều kiện đã định: 2 là số không âm. Nó không quan sát kệ sách để xác nhận có đúng hai bản.
Đang học