Ba thành phần của một hệ cơ sở dữ liệu

Cùng một hệ, ba vai trò

Trong ví dụ thư viện, **CSDL** giữ dữ liệu sách và lượt mượn; **hệ QTCSDL** quản lí cách lưu, cập nhật, tìm kiếm và kiểm quyền; **ứng dụng thư viện** đưa màn hình tìm sách hoặc xử lí mượn trả cho người dùng. SGK gọi tổ hợp CSDL, hệ QTCSDL và các phần mềm ứng dụng CSDL là **hệ CSDL**. Hệ QTCSDL là một phần mềm, còn hệ CSDL là toàn bộ hệ thống gồm dữ liệu và các phần mềm ấy. Một CSDL có thể phục vụ nhiều ứng dụng: màn hình tra cứu cho người đọc và màn hình quản lí mượn trả cho nhân viên.

Từ ô tìm kiếm đến kết quả

Giả sử người đọc gõ mã `S07` trong ứng dụng thư viện. Ứng dụng gửi yêu cầu tìm tới hệ QTCSDL; hệ QTCSDL truy xuất dữ liệu sách theo quyền được phép; ứng dụng nhận kết quả rồi hiển thị tên và tình trạng sách. Người đọc không cần biết tệp dữ liệu được tổ chức vật lí ra sao. Trong mô hình **khách–chủ**, phần khách gửi yêu cầu và hiển thị kết quả, phần chủ xử lí truy cập dữ liệu. Hai phần có thể ở cùng máy hoặc khác máy. Ứng dụng khách cũng có thể do đơn vị sử dụng tự phát triển để phục vụ công việc riêng; không bắt buộc mọi phần khách và chủ nằm trong cùng một gói cài đặt.

Bài luyện

Trong hệ thư viện giả định, thành phần nào giữ các bản ghi sách và lượt mượn?

APhần mềm ứng dụng tra cứu.BHệ quản trị CSDL.CCơ sở dữ liệu.DTrang báo cáo lượt mượn.

Bài luyện

Khi người đọc tìm mã S07, thứ tự vai trò nào phù hợp?

AỨng dụng nhận yêu cầu → hệ QTCSDL truy xuất CSDL → ứng dụng hiển thị.BỨng dụng nhận yêu cầu → tự đọc tệp vật lí, không qua hệ QTCSDL → hiển thị.CHệ QTCSDL tự nhận thao tác từ người đọc → ứng dụng lưu bản ghi.DỨng dụng nhận yêu cầu → cấp quyền sửa cho mọi người → truy xuất CSDL.

Bài luyện

Phát biểu nào phân biệt đúng hệ QTCSDL với hệ CSDL?

AHai tên chỉ cùng một tệp dữ liệu.BHệ CSDL chỉ là màn hình ứng dụng.CHệ QTCSDL bao gồm mọi thiết bị của thư viện.DHệ QTCSDL là phần mềm quản trị; hệ CSDL gồm CSDL, phần mềm quản trị và ứng dụng.