btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Tinh bột và cellulose: cùng dạng công thức, khác tính chất

Lưu trên thiết bị này
Lipid, carbohydrate, protein và polymer · Chọn bài khác

Hạt gạo và sợi bông không chứa cùng một chất chính

Sơ đồ từ CO₂ và nước qua quang hợp tạo glucose, rồi đến tinh bột dự trữ hoặc cellulose của thành tế bào.
Cùng nguồn glucose nhưng sản phẩm có cấu tạo và vai trò khác nhau.
Tinh bột có nhiều trong gạo, ngô, khoai; cellulose là thành phần chính của sợi bông và có nhiều trong gỗ, tre. Cả hai là carbohydrate có phân tử lớn, thường viết **(C₆H₁₀O₅)ₙ**. Tuy vậy, cách liên kết các đơn vị khác nhau nên tính chất và vai trò cũng khác nhau; n cũng không nhất thiết bằng nhau. **Tinh bột** là chất rắn màu trắng dạng bột, không tan trong nước lạnh. Với nước nóng, tinh bột trương nở tạo **hồ tinh bột**, không phải dung dịch trong suốt giống nước đường. **Cellulose** là chất rắn màu trắng dạng sợi, không tan trong nước và nhiều dung môi hữu cơ thông thường. Tính chất dạng sợi, bền giúp cellulose được dùng sản xuất giấy và vải cotton. Khi quang hợp, cây dùng CO₂ và nước, nhờ ánh sáng và chất diệp lục, tạo glucose đồng thời giải phóng O₂. Từ glucose, cây tổng hợp tinh bột để dự trữ và cellulose để xây dựng thành tế bào. Quang hợp là quá trình tạo chất hữu cơ, không phải cây hút sẵn tinh bột từ đất.

Chọn nguyên liệu theo tính chất

Gạo thích hợp làm nguyên liệu cung cấp tinh bột; bông thích hợp tạo sợi dệt nhờ chứa nhiều cellulose. Không thay bông cho gạo chỉ vì hai thành phần chính cùng viết (C₆H₁₀O₅)ₙ. Công thức cho thấy thành phần mỗi đơn vị lặp, nhưng chưa thể hiện đầy đủ cách nối các đơn vị. Chính điểm khác về cấu tạo giúp giải thích các tính chất khác nhau.

Bài luyện

Nguyên liệu nào có thành phần chính là cellulose, thường dùng làm sợi dệt?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Tinh bột và cellulose cùng viết (C₆H₁₀O₅)ₙ. Kết luận nào phù hợp?
Chọn một đáp án