btvn.vn

Bất đẳng thức và tính chất

Lưu trên thiết bị này
Phương trình và bất phương trình bậc nhất một ẩn · Chọn bài khác

Dùng bất đẳng thức để biểu thị một giới hạn

Nếu một hộp đựng được không quá 12 chiếc bánh và $n$ là số bánh trong hộp thì $n\le12$. Số 12 vẫn được chấp nhận vì cụm từ “không quá” bao gồm cả trường hợp bằng. Nếu yêu cầu “ít hơn 12 chiếc” thì viết $n<12$.

Các dấu so sánh

Với hai số thực $a$, $b$, có đúng một trong ba trường hợp: $a<b$, $a=b$ hoặc $a>b$. Kí hiệu $a\le b$ nghĩa là $a$ nhỏ hơn hoặc bằng $b$; $a\ge b$ nghĩa là $a$ lớn hơn hoặc bằng $b$. Hệ thức dùng các dấu $<,>,\le,\ge$ được gọi là bất đẳng thức. Trong $2a+1\ge5$, vế trái là $2a+1$, vế phải là $5$. Hai bất đẳng thức cùng dùng chiều “nhỏ hơn” (hoặc cùng dùng chiều “lớn hơn”) được gọi là hai bất đẳng thức cùng chiều.

Tính chất bắc cầu

Nếu $a<b$ và $b<c$ thì $a<c$. Các dấu $>,\le,\ge$ cũng có tính chất bắc cầu tương ứng. Chẳng hạn $\frac{101}{100}=1+\frac1{100}>1$, còn $\frac{99}{100}<1$. Vì vậy $\frac{101}{100}>\frac{99}{100}$. Số 1 giúp nối hai so sánh đơn giản.

Cộng và nhân vào hai vế

| Thao tác với cả hai vế | Chiều bất đẳng thức | |---|---| | Cộng cùng một số | Giữ nguyên | | Nhân hoặc chia cùng một số dương | Giữ nguyên | | Nhân hoặc chia cùng một số âm | Đổi chiều | Ví dụ từ $-2<3$, cộng 4 cho $2<7$; nhân 2 cho $-4<6$; nhân -2 cho $4>-6$. Không áp dụng quy tắc chia khi số chia bằng 0. Nếu nhân hai vế với 0, hai tích đều bằng 0; dấu nhỏ hơn nghiêm ngặt không còn được giữ.

So sánh biểu thức từ a<b

Biết a<b. So sánh -3a+2 và -3b+2. Nhân hai vế a<b với -3 là số âm, ta được $-3a>-3b$. Cộng 2 vào hai vế giữ nguyên chiều, nên $-3a+2>-3b+2$. Ta không cần biết a và b bằng bao nhiêu. Điều cần biết ở bước nhân là dấu của số nhân -3.

Kiểm tra chiều dấu

Biết $a\le b$. Khẳng định nào luôn đúng?
Chọn một đáp án

Chọn lập luận đúng

Biết $a\ge2$. Chuỗi biến đổi nào chứng minh được $5-2a\le1$?
Chọn một đáp án

Các tính chất cần nhớ

Khi cộng cùng một số vào hai vế của một bất đẳng thức, chiều bất đẳng thức được giữ nguyên. Khi nhân hoặc chia hai vế cho một số dương, chiều được giữ nguyên; khi nhân hoặc chia cho một số âm, phải đổi chiều bất đẳng thức.

Đang học