Kết quả có thể


Trong nhiều hành động hoặc thực nghiệm ngẫu nhiên, không thể biết trước kết quả nào sẽ xuất hiện. Tuy vậy, thường có thể xác định được tất cả những kết quả có khả năng xảy ra; chúng được gọi là **các kết quả có thể**.
Ví dụ, khi gieo một con xúc xắc, số chấm xuất hiện có thể là $1$, $2$, $3$, $4$, $5$ hoặc $6$. Khi rút ngẫu nhiên một tấm thẻ được đánh số từ $1$ đến $10$, có mười kết quả có thể, tương ứng với mười tấm thẻ.
Kết quả phải được mô tả đủ để phân biệt. Nếu một hộp có nhiều viên bi cùng màu, có thể đánh số từng viên khi cần xét từng viên là một kết quả riêng.
Kết quả thuận lợi cho một biến cố

Xét một biến cố $E$ liên quan đến hành động hoặc thực nghiệm $T$. Một kết quả có thể của $T$ làm cho $E$ xảy ra được gọi là **kết quả thuận lợi cho biến cố $E$**.
Muốn xác định các kết quả thuận lợi:
1. Liệt kê hoặc mô tả tất cả các kết quả có thể.
2. Đọc đúng điều kiện của biến cố.
3. Chọn những kết quả thỏa mãn điều kiện đó.
Vì kết quả thuận lợi cũng là kết quả có thể nên số kết quả thuận lợi không thể lớn hơn tổng số kết quả có thể.
Ví dụ: rút một tấm thẻ

Một hộp có $12$ tấm thẻ được đánh số từ $1$ đến $12$. Rút ngẫu nhiên một tấm thẻ. Xét biến cố $E$: “Số ghi trên thẻ là số nguyên tố”.
Các kết quả có thể là
$$1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12.$$
Các số nguyên tố trong dãy trên là $2$, $3$, $5$, $7$, $11$. Vì vậy, các kết quả thuận lợi cho $E$ là
$$2,3,5,7,11.$$
Có $12$ kết quả có thể và $5$ kết quả thuận lợi cho biến cố $E$.
Xác định kết quả thuận lợi
Gieo một con xúc xắc. Các kết quả thuận lợi cho biến cố “Số chấm xuất hiện là số chẵn” là
Đây là các số lẻ, không phải các số chẵn.
Đúng. Cả ba số đều chẵn và đều có thể xuất hiện.
$3$ và $5$ là số lẻ.
Danh sách này gồm mọi kết quả có thể, không chỉ các kết quả thuận lợi.
Lời giải
Sáu kết quả có thể là $1,2,3,4,5,6$. Trong đó các số chẵn là $2,4,6$, nên đây là các kết quả thuận lợi cho biến cố đã cho. Chọn B.
Đếm đúng số kết quả có thể
Một hộp có $5$ viên bi đỏ và $4$ viên bi xanh, các viên bi có cùng kích thước. Rút ngẫu nhiên một viên bi. Nếu phân biệt từng viên bi thì có bao nhiêu kết quả có thể?
Hai là số màu, không phải số viên bi có thể được rút.
Bốn chỉ là số viên bi xanh.
Năm chỉ là số viên bi đỏ.
Đúng. Mỗi một trong chín viên bi là một kết quả có thể.
Lời giải
Có tất cả $5+4=9$ viên bi. Khi phân biệt từng viên, mỗi viên được rút là một kết quả có thể, nên có $9$ kết quả. Hai màu chỉ là hai loại kết quả, không phải hai kết quả riêng lẻ. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Kết quả có thể là một kết quả có khả năng xuất hiện khi thực hiện hành động hoặc thực nghiệm. Kết quả thuận lợi cho biến cố $E$ là kết quả có thể làm $E$ xảy ra. Cần mô tả đủ chi tiết để không nhầm số loại với số kết quả riêng biệt.