Số hữu tỉ và số vô tỉ hợp thành số thực

Số hữu tỉ và số vô tỉ được gọi chung là **số thực**. Tập hợp các số thực được kí hiệu là $\mathbb R$.
$$\mathbb R=\mathbb Q\cup\mathbb I,$$
trong đó $\mathbb Q$ và $\mathbb I$ không có phần tử chung.
Mỗi số thực $a$ có một số đối là $-a$. Chẳng hạn, số đối của $-\sqrt5$ là $\sqrt5$; số đối của $0$ vẫn là $0$.
Trục số thực

Mỗi số thực được biểu diễn bởi một điểm trên trục số. Ngược lại, mỗi điểm trên trục số biểu diễn một số thực. Vì vậy, các số thực lấp đầy trục số.
Việc dựng một số vô tỉ chỉ được yêu cầu trong trường hợp thuận lợi. Để biểu diễn $\sqrt2$, có thể tạo một đoạn thẳng dài $\sqrt2$ từ đường chéo hình vuông cạnh $1$, rồi dùng compa chuyển độ dài đó lên tia số dương.
Ví dụ: phân loại các số thực
Xét các số $0,75$, $0,(1)$, $\sqrt2$, $\sqrt{81}$.
- $0,75$ là số thập phân hữu hạn nên thuộc $\mathbb Q$.
- $0,(1)$ là số thập phân vô hạn tuần hoàn nên thuộc $\mathbb Q$.
- $\sqrt2$ là số thập phân vô hạn không tuần hoàn nên thuộc $\mathbb I$.
- $\sqrt{81}=9$ nên thuộc $\mathbb Q$.
Cả bốn số đều thuộc $\mathbb R$.
Quan hệ giữa các tập số
Khẳng định nào đúng?
Tập số thực còn chứa các số vô tỉ nên không nằm trong $\mathbb Q$.
Số vô tỉ không phải số hữu tỉ.
Hai tập hợp này khác nhau và không có phần tử chung.
Đúng. Số hữu tỉ là một loại số thực.
Lời giải
Mọi số hữu tỉ đều là số thực, nên $\mathbb Q\subset\mathbb R$. Tập số vô tỉ và tập số hữu tỉ không có phần tử chung. Chọn D.
Tìm số đối
Số đối của $-\sqrt7$ là
$-7$ không có tổng bằng $0$ với $-\sqrt7$.
Đúng. Hai số chỉ khác nhau ở dấu.
$7$ không phải số đối của $-\sqrt7$.
Căn bậc hai số học không xác định với số dưới dấu căn âm trong tập số thực.
Lời giải
Hai số đối nhau có tổng bằng $0$. Ta có $-\sqrt7+\sqrt7=0$, nên số đối của $-\sqrt7$ là $\sqrt7$. Chọn B.
Kiến thức cần nhớ
Tập $\mathbb R$ gồm các số hữu tỉ và số vô tỉ. Các số thực lấp đầy trục số. Khi dựng một số căn trên trục số, tạo đúng đoạn thẳng có độ dài cần thiết rồi dùng compa chuyển độ dài lên đúng phía của $O$.