Các yếu tố của tam giác cân

Tam giác có hai cạnh bằng nhau gọi là **tam giác cân**.
Nếu tam giác $ABC$ có $AB=AC$ thì tam giác cân tại $A$:
- $AB$, $AC$ là hai cạnh bên;
- $BC$ là cạnh đáy;
- $A$ là góc ở đỉnh;
- $B$, $C$ là hai góc ở đáy.
Tên đỉnh cân được xác định bởi nơi hai cạnh bằng nhau gặp nhau.
Quan hệ giữa cạnh và góc
Trong tam giác cân, hai góc ở đáy bằng nhau:
$$AB=AC\quad\Longrightarrow\quad\widehat B=\widehat C.$$
Chiều đảo cũng đúng:
$$\widehat B=\widehat C\quad\Longrightarrow\quad AB=AC.$$
Vì thế, có thể nhận biết tam giác cân từ hai cạnh bằng nhau hoặc từ hai góc bằng nhau.
Tam giác đều

Tam giác có ba cạnh bằng nhau là **tam giác đều**. Ba góc của tam giác đều bằng nhau và đều bằng
$$180^\circ:3=60^\circ.$$
Ngược lại, tam giác có ba góc bằng nhau là tam giác đều. Một tam giác cân có một góc bằng $60^\circ$ cũng là tam giác đều, vì hai góc còn lại buộc phải bằng $60^\circ$.
Ví dụ: tính góc ở đáy
Tam giác $ABC$ cân tại $A$ và $\widehat A=44^\circ$. Vì hai góc ở đáy bằng nhau nên
$$\widehat B=\widehat C.$$
Mặt khác,
$$\widehat B+\widehat C=180^\circ-44^\circ=136^\circ.$$
Do đó $\widehat B=\widehat C=136^\circ:2=68^\circ$.
Tính góc đáy
Tam giác $ABC$ cân tại $A$ và $\widehat A=40^\circ$. Mỗi góc ở đáy bằng
Góc ở đáy không nhất thiết bằng góc ở đỉnh.
Chỉ bằng $60^\circ$ khi tam giác đều.
Đúng. $(180^\circ-40^\circ):2=70^\circ$.
$140^\circ$ là tổng hai góc ở đáy.
Lời giải
Hai góc đáy bằng nhau và có tổng $180^\circ-40^\circ=140^\circ$, nên mỗi góc bằng $70^\circ$. Chọn C.
Nhận biết tam giác đều
Một tam giác có ba góc đều bằng $60^\circ$. Tam giác đó là
Tam giác không có góc $90^\circ$.
Tam giác không có góc lớn hơn $90^\circ$.
Tam giác đều cũng cân, nhưng kết luận đầy đủ hơn là tam giác đều.
Đúng. Ba góc $60^\circ$ là đặc trưng của tam giác đều.
Lời giải
Ba góc bằng nhau nên ba cạnh đối diện bằng nhau. Vì vậy tam giác có ba cạnh bằng nhau và là tam giác đều. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Tam giác cân có hai cạnh bằng nhau và hai góc ở đáy bằng nhau. Tam giác đều có ba cạnh bằng nhau và ba góc đều bằng $60^\circ$.