Chữ số lặp lại tạo thành chu kì

Khi chia $5$ cho $18$, phép chia không chấm dứt:
$$\frac5{18}=0,2777\ldots$$
Chữ số $7$ lặp lại mãi. Số $0,2777\ldots$ là **số thập phân vô hạn tuần hoàn**, viết gọn là
$$0,2(7).$$
Chữ số $7$ là chu kì. Chu kì có thể gồm nhiều chữ số, chẳng hạn
$$\frac7{22}=0,31818\ldots=0,3(18),$$
với chu kì là $18$. Dấu ngoặc chỉ bao quanh nhóm chữ số được lặp lại vô hạn.
Hai dạng thập phân của số hữu tỉ
Mọi số hữu tỉ đều viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn hoặc số thập phân vô hạn tuần hoàn.
- $\dfrac14=0,25$ là số thập phân hữu hạn.
- $\dfrac2{11}=0,1818\ldots=0,(18)$ là số thập phân vô hạn tuần hoàn.
Ở lớp 7 chỉ cần viết phân số thành số thập phân bằng phép chia; không yêu cầu biến đổi một số thập phân vô hạn tuần hoàn trở lại thành phân số.
Làm tròn theo độ chính xác

Khi làm tròn đến một hàng, độ chính xác bằng một nửa đơn vị của hàng đó. Vì vậy:
- độ chính xác $50$ → làm tròn đến hàng trăm;
- độ chính xác $5$ → làm tròn đến hàng chục;
- độ chính xác $0,5$ → làm tròn đến hàng đơn vị;
- độ chính xác $0,05$ → làm tròn đến hàng phần mười;
- độ chính xác $0,005$ → làm tròn đến hàng phần trăm.
Sau khi xác định hàng làm tròn, xét chữ số ngay bên phải như quy tắc đã học.
Ví dụ: đổi độ chính xác thành hàng làm tròn
Làm tròn số $12\,591,27$ với độ chính xác $0,05$.
Độ chính xác $0,05$ ứng với làm tròn đến hàng phần mười. Chữ số hàng phần trăm là $7\ge5$, nên tăng chữ số hàng phần mười từ $2$ lên $3$:
$$12\,591,27\approx12\,591,3.$$
Nếu độ chính xác là $50$, phải làm tròn đến hàng trăm và nhận được $12\,600$.
Xác định chu kì
Số $1,2454545\ldots$ được viết gọn đúng là
Nhóm $245$ không lặp lại từ đầu.
Đúng. Phần không lặp là $2$, chu kì là $45$.
Không chỉ chữ số $5$ lặp lại; cả nhóm $45$ lặp lại.
Chữ số $2$ không thuộc chu kì nhưng phương án này đã bỏ vị trí của nó.
Lời giải
Sau chữ số $2$, nhóm $45$ được lặp lại vô hạn: $1,2454545\ldots=1,2(45)$. Chọn B.
Làm tròn theo độ chính xác
Làm tròn $3,14159$ với độ chính xác $0,005$ được kết quả nào?
Đây là làm tròn đến hàng đơn vị.
Đây là làm tròn đến hàng phần mười.
Kết quả này giữ ba chữ số thập phân, không đúng hàng yêu cầu.
Đúng. Làm tròn đến hàng phần trăm được $3,14$.
Lời giải
Độ chính xác $0,005$ ứng với hàng phần trăm. Chữ số hàng phần nghìn là $1<5$, nên $3,14159\approx3,14$. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Số thập phân vô hạn tuần hoàn có một nhóm chữ số lặp lại mãi; nhóm đó là chu kì và được đặt trong ngoặc. Khi làm tròn theo độ chính xác, trước hết phải đổi độ chính xác thành hàng làm tròn tương ứng.