Quy tắc cộng và trừ

Có thể cộng, trừ hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc đã học:
$$\frac ab+\frac cd=\frac{ad+bc}{bd},\qquad
\frac ab-\frac cd=\frac{ad-bc}{bd}\quad(b,d\ne0).$$
Phép trừ được đưa về phép cộng với số đối:
$$x-y=x+(-y).$$
Nếu cả hai số đều ở dạng thập phân, có thể tính trực tiếp theo quy tắc cộng, trừ số thập phân.
Tính chất và dấu ngoặc

Phép cộng số hữu tỉ có tính giao hoán, kết hợp; cộng với $0$ không làm đổi số; hai số đối nhau có tổng bằng $0$.
Khi bỏ dấu ngoặc:
$$a+(b-c)=a+b-c,$$
$$a-(b-c)=a-b+c.$$
Nếu trước ngoặc là dấu “$-$”, phải đổi dấu **từng số hạng** trong ngoặc. Có thể đổi chỗ và nhóm các số hạng của một tổng để tạo cặp số đối hoặc các tổng dễ tính.
Ví dụ: tính hợp lí
Tính
$$-\frac12+\frac23+\frac12-\frac16.$$
Đổi chỗ và nhóm các số hạng:
$$\left(-\frac12+\frac12\right)+\left(\frac23-\frac16\right)
=0+\left(\frac46-\frac16\right)=\frac12.$$
Việc nhóm hai số đối nhau trước giúp phép tính ngắn và dễ kiểm tra hơn.
Trừ hai số hữu tỉ
Giá trị của $-\dfrac35-\dfrac12$ là
Kết quả này do trừ tử nhưng không xét đúng dấu.
Tổng phải âm vì cộng hai số âm.
Đúng. Hai phân số âm có tổng $-11/10$.
Dấu và giá trị đều không đúng.
Lời giải
Quy đồng: $-3/5-1/2=-6/10-5/10=-11/10$. Chọn C.
Bỏ dấu ngoặc
Dòng biến đổi nào đúng?
Đúng. Mỗi số hạng trong ngoặc đều đổi dấu.
Số hạng $-c$ phải đổi thành $+c$.
Dấu cộng trước ngoặc giữ nguyên các dấu.
Dấu trừ trước ngoặc phải đổi $+b,+c$ thành $-b,-c$.
Lời giải
Dấu trừ trước ngoặc làm đổi dấu cả $b$ và $-c$, nên $a-(b-c)=a-b+c$. Chọn A.
Kiến thức cần nhớ
Đưa các số về dạng thuận tiện rồi áp dụng quy tắc phân số hoặc số thập phân. Luôn có $x-y=x+(-y)$. Khi bỏ ngoặc có dấu trừ phía trước, phải đổi dấu từng số hạng trong ngoặc.