btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Cộng và trừ số hữu tỉ

Lưu trên thiết bị này
Số hữu tỉ · Chọn bài khác

Quy tắc cộng và trừ

Lưu đồ bốn bước cộng hoặc trừ hai số hữu tỉ
Thống nhất dạng số, quy đồng, tính tử rồi rút gọn.
Có thể cộng, trừ hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc đã học: $$\frac ab+\frac cd=\frac{ad+bc}{bd},\qquad \frac ab-\frac cd=\frac{ad-bc}{bd}\quad(b,d\ne0).$$ Phép trừ được đưa về phép cộng với số đối: $$x-y=x+(-y).$$ Nếu cả hai số đều ở dạng thập phân, có thể tính trực tiếp theo quy tắc cộng, trừ số thập phân.

Tính chất và dấu ngoặc

Bảng minh họa quy tắc bỏ dấu ngoặc trong một tổng số hữu tỉ
Dấu cộng giữ nguyên dấu; dấu trừ đổi dấu mọi số hạng trong ngoặc.
Phép cộng số hữu tỉ có tính giao hoán, kết hợp; cộng với $0$ không làm đổi số; hai số đối nhau có tổng bằng $0$. Khi bỏ dấu ngoặc: $$a+(b-c)=a+b-c,$$ $$a-(b-c)=a-b+c.$$ Nếu trước ngoặc là dấu “$-$”, phải đổi dấu **từng số hạng** trong ngoặc. Có thể đổi chỗ và nhóm các số hạng của một tổng để tạo cặp số đối hoặc các tổng dễ tính.

Ví dụ: tính hợp lí

Tính $$-\frac12+\frac23+\frac12-\frac16.$$ Đổi chỗ và nhóm các số hạng: $$\left(-\frac12+\frac12\right)+\left(\frac23-\frac16\right) =0+\left(\frac46-\frac16\right)=\frac12.$$ Việc nhóm hai số đối nhau trước giúp phép tính ngắn và dễ kiểm tra hơn.

Trừ hai số hữu tỉ

Giá trị của $-\dfrac35-\dfrac12$ là
Chọn một đáp án

Bỏ dấu ngoặc

Dòng biến đổi nào đúng?
Chọn một đáp án

Kiến thức cần nhớ

Đưa các số về dạng thuận tiện rồi áp dụng quy tắc phân số hoặc số thập phân. Luôn có $x-y=x+(-y)$. Khi bỏ ngoặc có dấu trừ phía trước, phải đổi dấu từng số hạng trong ngoặc.