Bốn trường hợp cần nhớ

Hai tam giác vuông bằng nhau nếu có một trong bốn bộ dữ kiện tương ứng:
1. Hai cạnh góc vuông bằng nhau.
2. Một cạnh góc vuông và góc nhọn kề cạnh ấy bằng nhau.
3. Cạnh huyền và một góc nhọn bằng nhau.
4. Cạnh huyền và một cạnh góc vuông bằng nhau.
Ba trường hợp đầu được rút từ c.g.c, g.c.g và tính hai góc nhọn phụ nhau. Trường hợp thứ tư là trường hợp đặc biệt của tam giác vuông.
Đọc dữ kiện theo đúng loại yếu tố

Trước khi chọn trường hợp:
1. Ghi rõ mỗi tam giác vuông tại đỉnh nào.
2. Xác định cạnh huyền là cạnh đối diện góc vuông.
3. Phân loại dữ kiện còn lại: cạnh góc vuông hay góc nhọn.
4. Ghép đúng các đỉnh tương ứng rồi mới viết kết luận.
Không cần nhắc lại hai góc vuông trong tên trường hợp, nhưng chúng vẫn là cặp góc tương ứng bằng nhau có sẵn.
Ví dụ: cạnh huyền–cạnh góc vuông
Hai tam giác $ABC$, $DEF$ vuông lần lượt tại $A$, $D$. Biết $BC=EF$ và $AB=DE$.
Trong đó $BC$, $EF$ là hai cạnh huyền; $AB$, $DE$ là hai cạnh góc vuông. Vậy
$$\triangle ABC=\triangle DEF$$
theo trường hợp cạnh huyền–cạnh góc vuông, với $A\leftrightarrow D$, $B\leftrightarrow E$, $C\leftrightarrow F$.
Nhận dạng trường hợp đặc biệt
Hai tam giác vuông có cạnh huyền tương ứng bằng nhau và một cặp cạnh góc vuông tương ứng bằng nhau. Có thể kết luận chúng bằng nhau theo trường hợp nào?
Tên trường hợp này không dựa trên hai góc nhọn.
Đề chỉ cho hai cặp cạnh, không phải ba cặp cạnh.
Dữ kiện không cho một cạnh nằm giữa hai góc.
Đúng. Cạnh huyền và một cạnh góc vuông tương ứng bằng nhau là đủ.
Lời giải
Đây chính là trường hợp đặc biệt cạnh huyền–cạnh góc vuông của hai tam giác vuông. Chọn D.
Chọn trường hợp phù hợp
Hai tam giác vuông có một cặp cạnh góc vuông bằng nhau và một cặp góc nhọn kề các cạnh ấy bằng nhau. Trường hợp phù hợp là
Đề không cho cạnh huyền.
Đúng. Cạnh góc vuông và góc nhọn phải kề nhau.
Đề chỉ cho một cặp cạnh góc vuông.
Đề không cho cạnh huyền.
Lời giải
Dữ kiện nêu đúng một cạnh góc vuông và góc nhọn kề cạnh đó, nên dùng trường hợp cạnh góc vuông–góc nhọn kề. Chọn B.
Kiến thức cần nhớ
Muốn chọn đúng trường hợp tam giác vuông, phải xác định đỉnh vuông và cạnh huyền trước. Sau đó đọc dữ kiện còn lại theo cạnh góc vuông hoặc góc nhọn.