Hai cách tạo phân số bằng phân số đã cho

Với $m\in\mathbb Z$, $m\ne0$:
$$\frac ab=\frac{a\cdot m}{b\cdot m}.$$
Nếu $n$ là một ước chung của $a$ và $b$ thì:
$$\frac ab=\frac{a:n}{b:n}.$$
Phải nhân hoặc chia **cả tử và mẫu** cho cùng một số. Không được cộng, trừ cùng một số vào tử và mẫu; cũng không được nhân cả hai với $0$.
Rút gọn đến phân số tối giản
Rút gọn phân số là chia cả tử và mẫu cho một ước chung khác $1$ và $-1$. Làm tiếp cho đến khi tử và mẫu không còn ước chung nào ngoài $1,-1$; khi đó nhận được phân số tối giản.
Cách nhanh thường dùng:
1. đưa dấu âm lên tử để mẫu dương;
2. tìm $d=\operatorname{ƯCLN}(|a|,|b|)$;
3. chia cả tử và mẫu cho $d$.
Quy đồng mẫu nhiều phân số

Để quy đồng các phân số có mẫu dương:
1. tìm một mẫu chung, thường chọn BCNN của các mẫu;
2. lấy mẫu chung chia từng mẫu để tìm thừa số phụ;
3. nhân tử và mẫu của mỗi phân số với thừa số phụ tương ứng.
Nếu một phân số có mẫu âm, cần đổi thành phân số bằng nó có mẫu dương trước.
Ví dụ: rút gọn rồi quy đồng
Rút gọn $\dfrac{18}{-24}$:
$$\frac{18}{-24}=\frac{-18}{24}=\frac{-18:6}{24:6}=\frac{-3}{4}.$$
Quy đồng $\dfrac{-3}{4}$ và $\dfrac56$: mẫu chung là $\operatorname{BCNN}(4,6)=12$.
$$\frac{-3}{4}=\frac{-9}{12},\qquad \frac56=\frac{10}{12}.$$
Rút gọn phân số
Phân số tối giản của $\dfrac{18}{-24}$ là:
Phân số ban đầu âm, còn $\dfrac34$ dương.
$\dfrac{-9}{12}$ bằng phân số đã cho nhưng chưa tối giản.
Đúng. Tử và mẫu chỉ còn ước chung $1,-1$.
Đã chuyển dấu nhưng chưa rút gọn.
Lời giải
Đưa dấu âm lên tử rồi chia cả tử và mẫu cho $\operatorname{ƯCLN}(18,24)=6$: $\dfrac{18}{-24}=\dfrac{-18}{24}=\dfrac{-3}{4}$. Chọn C.
Quy đồng hai phân số
Quy đồng $\dfrac56$ và $\dfrac{-3}{8}$ với mẫu chung $24$ được:
Mỗi tử chưa được nhân với đúng thừa số phụ.
Phân số thứ hai phải nhân cả tử và mẫu với $3$, không phải $2$.
Phân số thứ nhất phải nhân cả tử và mẫu với $4$, không phải $3$.
Đúng. Hai phân số đã có cùng mẫu $24$ và giữ nguyên giá trị.
Lời giải
Vì $24:6=4$ và $24:8=3$ nên $\dfrac56=\dfrac{20}{24}$, $\dfrac{-3}{8}=\dfrac{-9}{24}$. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Giá trị phân số không đổi khi nhân cả tử và mẫu với cùng một số khác $0$, hoặc chia cả hai cho cùng một ước chung. Rút gọn dùng ƯCLN; quy đồng thường dùng BCNN và luôn ưu tiên mẫu dương.