Làm tấm thiệp theo một kế hoạch có kích thước
Một sản phẩm hình học cần được chuẩn bị theo thứ tự:
1. xác định kích thước tờ giấy và cách gấp;
2. liệt kê các mảnh trang trí cùng số lượng, hình dạng, kích thước;
3. thử bố trí trước khi cắt hoặc dán;
4. đo lại để các chi tiết cân đối.
Với tờ giấy hình vuông cạnh $20$ cm, gấp đôi theo đường giữa tạo thành hình chữ nhật có kích thước $10$ cm và $20$ cm. Phép gấp không làm thay đổi tổng diện tích tờ giấy, nhưng làm thay đổi kích thước phần nhìn thấy của tấm thiệp.
Đánh giá ánh sáng tự nhiên của phòng
Gọi $S_1$ là diện tích sàn phòng và $S_2$ là tổng diện tích các cửa lấy ánh sáng. Chỉ số ánh sáng của phòng là
$$A=\dfrac{S_2}{S_1}\cdot100.$$
Nếu $A\geq20$, diện tích cửa lấy sáng không nhỏ hơn $20\%$ diện tích sàn.
Trước khi tính, phải đổi các số đo về **cùng một đơn vị**. Với nhiều cửa, tính diện tích từng cửa rồi cộng lại để được $S_2$.
Ví dụ: kiểm tra một phòng học
Một phòng có sàn hình chữ nhật dài $8$ m, rộng $6$ m; tổng diện tích cửa lấy sáng là $9{,}6$ m$^2$.
Diện tích sàn là
$$S_1=8\cdot6=48\text{ m}^2.$$
Chỉ số ánh sáng là
$$A=\dfrac{9{,}6}{48}\cdot100=20.$$
Vì $A=20$, phòng đạt mức diện tích cửa lấy sáng đã nêu.
Kiểm tra trước khi kết luận
Trong một hoạt động đo đạc, nên kiểm tra ba điểm:
- số đo có cùng đơn vị không;
- diện tích có ghi đơn vị vuông không;
- kết luận có đúng với dấu so sánh hay không.
Đặc biệt, chỉ số đúng bằng $20$ vẫn thỏa điều kiện “không nhỏ hơn $20\%$”.
Xác định kích thước sau khi gấp
Một tờ giấy hình vuông cạnh $20$ cm được gấp đôi theo đường giữa. Mặt tấm thiệp sau khi gấp có kích thước là:
Gấp đôi chỉ làm một kích thước giảm còn một nửa, không giảm còn $5$ cm.
Đúng. Một cạnh còn $10$ cm và cạnh kia vẫn là $20$ cm.
Cả hai cạnh không đồng thời giảm một nửa.
Phép gấp không làm cạnh tăng gấp đôi.
Lời giải
Đường gấp chia một cạnh $20$ cm thành hai phần bằng nhau, mỗi phần dài $10$ cm; cạnh kia vẫn dài $20$ cm. Mặt tấm thiệp là hình chữ nhật $10$ cm $\times$ $20$ cm. Chọn B.
Tính chỉ số ánh sáng
Một phòng có diện tích sàn $42$ m$^2$ và tổng diện tích cửa lấy sáng $8{,}4$ m$^2$. Kết luận đúng là:
Tỉ số $8{,}4:42$ bằng $0{,}2$, tức $20\%$, không phải $15\%$.
Đúng. Chỉ số bằng đúng ngưỡng nên vẫn đạt.
Kết quả phép chia không phải $22\%$.
$8{,}4$ không bằng một nửa của $42$.
Lời giải
Ta có $A=\dfrac{8{,}4}{42}\cdot100=20$. Vì $A\geq20$, phòng đạt mức đã nêu. Chọn B.
Kiến thức cần nhớ
Một nhiệm vụ thực hành cần có kế hoạch kích thước, phép đo cùng đơn vị và bước kiểm tra. Chỉ số ánh sáng được tính bằng $A=\dfrac{S_2}{S_1}\cdot100$; so sánh $A$ với ngưỡng $20$.