Phân số thập phân viết được dưới dạng số thập phân
Phân số có mẫu $10,100,1\,000,\ldots$ là phân số thập phân. Mỗi phân số thập phân viết được dưới dạng số thập phân và ngược lại.
Ví dụ:
$$\frac{17}{10}=1{,}7,\qquad
\frac{-34}{100}=-0{,}34,\qquad
0{,}025=\frac{25}{1\,000}.$$
Số thập phân âm có dấu “$-$” đứng trước. Hai số $a$ và $-a$ là hai số đối nhau; số đối của $0$ là $0$.
Dấu phẩy ngăn phần số nguyên và phần thập phân
Trong số $-125{,}407$:
- phần số nguyên là $125$;
- phần thập phân là $407$;
- chữ số $4$ ở hàng phần mười, $0$ ở hàng phần trăm, $7$ ở hàng phần nghìn.
Mỗi hàng bên phải có giá trị bằng $\dfrac1{10}$ hàng ngay bên trái. Vì vậy $2{,}5=2{,}50=2{,}500$; thêm các chữ số $0$ ở cuối phần thập phân không làm đổi giá trị số.
Ví dụ: đổi dạng và tìm số đối
Ta có
$$\frac{-125}{100}=-1{,}25.$$
Số này đọc là “âm một phẩy hai mươi lăm”. Số đối của $-1{,}25$ là $1{,}25$ vì
$$-1{,}25+1{,}25=0.$$
Đổi phân số thập phân
Phân số $\dfrac{-125}{100}$ viết dưới dạng số thập phân là:
$-12{,}5=\dfrac{-125}{10}$.
Đúng. Chia $-125$ cho $100$ được $-1{,}25$.
$-0{,}125=\dfrac{-125}{1\,000}$.
Phân số đã cho âm nên số thập phân phải âm.
Lời giải
Mẫu $100$ cho hai chữ số ở phần thập phân: $\dfrac{-125}{100}=-1{,}25$. Chọn B.
Tìm số đối
Số đối của $-4{,}08$ là:
Đổi vị trí chữ số không tạo số đối.
Số đối không làm thay đổi giá trị các chữ số.
Chỉ số $0$ có số đối là chính nó.
Đúng. Hai số này có tổng bằng $0$.
Lời giải
Số đối có cùng phần số nhưng trái dấu. Vì $-4{,}08+4{,}08=0$ nên số đối của $-4{,}08$ là $4{,}08$. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Số thập phân là cách viết của phân số thập phân. Dấu phẩy ngăn phần số nguyên với phần thập phân; các chữ số bên phải lần lượt ở hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn. Số đối giữ nguyên phần số và đổi dấu.