Số dương và số âm biểu thị hai phía của một mốc

Trong nhiều tình huống, trước hết cần chọn một mốc làm $0$. Hai phía của mốc được biểu thị bằng số dương và số âm.
| Số dương biểu thị | Số âm biểu thị |
|---|---|
| Nhiệt độ trên $0^\circ$C | Nhiệt độ dưới $0^\circ$C |
| Độ cao trên mực nước biển | Độ cao dưới mực nước biển |
| Số tiền hiện có, tiền lãi | Số tiền còn nợ, tiền lỗ |
Chẳng hạn, độ cao $-35$ m có nghĩa là vị trí nằm dưới mực nước biển $35$ m; nhiệt độ $-4^\circ$C là nhiệt độ thấp hơn $0^\circ$C bốn độ.
Tập hợp các số nguyên

Các số $1,2,3,\ldots$ là các **số nguyên dương**. Các số $-1,-2,-3,\ldots$ là các **số nguyên âm**.
Tập hợp gồm các số nguyên âm, số $0$ và các số nguyên dương được gọi là tập hợp số nguyên, kí hiệu là $\mathbb Z$:
$$\mathbb Z=\{\ldots;-3;-2;-1;0;1;2;3;\ldots\}.$$
Số $0$ không là số nguyên dương, cũng không là số nguyên âm. Một số nguyên dương có thể viết thêm dấu “$+$”, chẳng hạn $6=+6$.
Ví dụ: đọc thông tin tài khoản
Một giao dịch được ghi là $+160\,000$ đồng: số tiền trong tài khoản tăng $160\,000$ đồng.
Một giao dịch được ghi là $-400\,000$ đồng: số tiền trong tài khoản giảm $400\,000$ đồng.
Dấu “$+$” và “$-$” chỉ có ý nghĩa rõ ràng khi đã biết đại lượng và mốc quy ước.
Diễn tả độ sâu bằng số nguyên
Mực nước biển được chọn làm mốc $0$ m. Một tàu ngầm ở dưới mực nước biển $120$ m. Độ cao của tàu là:
Số dương biểu thị vị trí phía trên mực nước biển.
Đúng. Dưới mốc $0$ nên dùng số âm.
Số $0$ biểu thị đúng mực nước biển.
Độ sâu đã cho là $120$ m, không phải $1\,200$ m.
Lời giải
Vị trí dưới mực nước biển được biểu thị bằng số âm. Tàu ở dưới mốc $120$ m nên độ cao là $-120$ m. Chọn B.
Nhận biết vai trò của số 0
Khẳng định nào đúng?
Các số nguyên dương bắt đầu từ $1$.
Các số nguyên âm là $-1,-2,-3,\ldots$
Số $0$ không mang cả hai tính chất này.
Đúng. $0\in\mathbb Z$ nhưng $0$ không dương, không âm.
Lời giải
Tập hợp số nguyên gồm số nguyên âm, số $0$ và số nguyên dương. Riêng số $0$ không thuộc nhóm dương hoặc âm. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Số dương và số âm biểu thị hai phía của một mốc $0$. Tập hợp số nguyên $\mathbb Z$ gồm các số nguyên âm, số $0$ và các số nguyên dương. Số $0$ không dương, không âm.