Tách cho đến khi chỉ còn số nguyên tố

Phân tích một số tự nhiên lớn hơn $1$ ra thừa số nguyên tố là viết số đó thành tích các thừa số đều là số nguyên tố.
Mọi hợp số đều có thể phân tích ra thừa số nguyên tố. Với một số nguyên tố, quy ước dạng phân tích ra thừa số nguyên tố là chính số đó.
Kết quả thường được viết với các thừa số tăng dần; thừa số lặp lại được gom bằng lũy thừa.
Phương pháp sơ đồ cây
Bắt đầu bằng cách viết hợp số thành tích của hai số lớn hơn $1$. Nếu một thừa số còn là hợp số, tiếp tục tách thừa số đó. Dừng khi mọi nhánh đều kết thúc bằng số nguyên tố.
Các cách tách ban đầu có thể khác nhau, nhưng sau khi sắp xếp và gom các thừa số giống nhau, kết quả cuối phải giống nhau.
Phương pháp sơ đồ cột
Với sơ đồ cột, lần lượt chia số đang xét cho một ước nguyên tố, thường chọn ước nguyên tố nhỏ nhất. Tiếp tục chia thương nhận được cho đến khi thương bằng $1$.
Các số nguyên tố đã dùng làm số chia chính là các thừa số trong kết quả.
Ví dụ: phân tích số 84
Chia lần lượt cho các ước nguyên tố:
\[
84:2=42,\quad 42:2=21,\quad 21:3=7,\quad 7:7=1.
\]
Do đó
$$84=2\cdot2\cdot3\cdot7=2^2\cdot3\cdot7.$$
Kiểm tra bằng phép nhân: $4\cdot3\cdot7=84$.
Chọn dạng phân tích đúng
Dạng phân tích số $90$ ra thừa số nguyên tố là:
Hai thừa số $9,10$ đều là hợp số nên chưa phải dạng phân tích ra thừa số nguyên tố.
Đúng. Kết quả chỉ gồm các thừa số nguyên tố.
Thừa số $45$ là hợp số nên cần tiếp tục phân tích.
Thừa số $30$ là hợp số nên cần tiếp tục phân tích.
Lời giải
Ta có $90=2\cdot45=2\cdot3\cdot15=2\cdot3^2\cdot5$. Các thừa số $2,3,5$ đều là số nguyên tố. Chọn B.
Phát hiện phân tích chưa hoàn tất
Vì sao cách viết $60=3\cdot4\cdot5$ chưa phải là phân tích ra thừa số nguyên tố?
Tích $3\cdot4\cdot5$ vẫn bằng $60$.
Số $3$ là số nguyên tố.
Đúng. Dạng cuối chỉ được chứa các thừa số nguyên tố.
Thông thường viết theo thứ tự tăng dần; vấn đề chính ở đây là thừa số $4$ còn là hợp số.
Lời giải
Tích $3\cdot4\cdot5$ đúng bằng $60$, nhưng $4$ là hợp số. Viết $4=2^2$ được dạng chuẩn $60=2^2\cdot3\cdot5$. Chọn C.
Kiến thức cần nhớ
Dùng sơ đồ cây hoặc cột để tách hợp số đến các thừa số nguyên tố. Kết quả chuẩn chỉ gồm số nguyên tố, sắp tăng dần và dùng lũy thừa cho thừa số lặp. Luôn nhân lại để kiểm tra.