Tích nhiều thừa số bằng nhau

Lũy thừa bậc $n$ của số tự nhiên $a$ là tích của $n$ thừa số bằng $a$:
$$a^n=\underbrace{a\cdot a\cdot\ldots\cdot a}_{n\text{ thừa số}}\qquad(n\in\mathbb N^*).$$
Trong $a^n$, $a$ là **cơ số**, $n$ là **số mũ**. Ta đọc là “$a$ mũ $n$” hoặc “$a$ lũy thừa $n$”. Ngoài ra, $a^2$ được gọi là bình phương của $a$; $a^3$ được gọi là lập phương của $a$.
Ví dụ: viết và tính lũy thừa
Tích
$$3\cdot3\cdot3\cdot3\cdot3$$
có năm thừa số bằng $3$, nên viết là $3^5$. Cơ số là $3$, số mũ là $5$ và
$$3^5=243.$$
Chú ý: $3^5$ không phải là $3\cdot5$.
Nhân và chia hai lũy thừa cùng cơ số
Khi nhân hai lũy thừa cùng cơ số, giữ nguyên cơ số và cộng các số mũ:
$$a^m\cdot a^n=a^{m+n}.$$
Khi chia hai lũy thừa cùng cơ số khác $0$, giữ nguyên cơ số và lấy số mũ của số bị chia trừ số mũ của số chia:
$$a^m:a^n=a^{m-n}\qquad(a\ne0,\ m\ge n).$$
Quy ước $a^0=1$ với $a\ne0$. Các quy tắc trên chỉ dùng trực tiếp khi hai lũy thừa có cùng cơ số.
Ví dụ: dùng quy tắc cùng cơ số
Ta có
$$2^3\cdot2^4=2^{3+4}=2^7=128,$$
và
$$5^6:5^2=5^{6-2}=5^4=625.$$
Trong phép chia thứ hai, cơ số $5$ khác $0$ và $6\ge2$, nên quy tắc áp dụng được trong tập hợp số tự nhiên.
Nhận biết cơ số và số mũ
Tích $7\cdot7\cdot7\cdot7$ được viết dưới dạng lũy thừa nào?
Cơ số và số mũ đã bị đảo.
Đúng. Có bốn thừa số bằng $7$.
Đây là tích của hai số $7$ và $4$, không biểu diễn tích lặp đã cho.
Dạng này có giá trị $28$, không bằng tích đã cho.
Lời giải
Thừa số $7$ được lặp lại bốn lần, nên cơ số là $7$ và số mũ là $4$. Tích được viết là $7^4$. Chọn B.
Tính với lũy thừa cùng cơ số
Giá trị của $2^7:2^3$ bằng bao nhiêu?
Đúng. Khi chia cùng cơ số, lấy số mũ của số bị chia trừ số mũ của số chia.
Cộng số mũ là quy tắc của phép nhân, không phải phép chia.
Giữ nguyên cơ số $2$, không chia hai cơ số để được $1$.
Hiệu hai số mũ là $4$, không phải $3$.
Lời giải
Hai lũy thừa cùng cơ số $2$, nên $2^7:2^3=2^{7-3}=2^4=16$. Chọn A.
Kiến thức cần nhớ
Trong $a^n$, cơ số $a$ là thừa số được lặp lại và số mũ $n$ là số lần xuất hiện. Khi nhân cùng cơ số thì cộng số mũ; khi chia cùng cơ số khác $0$ thì trừ số mũ và cần $m\ge n$.