Nhìn chữ số ngay bên phải hàng làm tròn

Để làm tròn một số thập phân dương:
1. xác định chữ số ở hàng cần làm tròn;
2. nhìn chữ số ngay bên phải: nhỏ hơn $5$ thì giữ nguyên, từ $5$ trở lên thì tăng chữ số hàng làm tròn thêm $1$;
3. bỏ các chữ số phía sau nếu chúng thuộc phần thập phân; thay bằng $0$ nếu chúng thuộc phần số nguyên.
Làm tròn số âm bằng cách làm tròn số đối rồi đặt dấu “$-$” trước kết quả.
Kết quả làm tròn là gần đúng

Dùng kí hiệu $\approx$ để chỉ kết quả gần đúng, chẳng hạn:
$$3{,}14159\approx3{,}142$$
khi làm tròn đến hàng phần nghìn.
Các số từ $3{,}1415$ đến nhỏ hơn $3{,}1425$ đều làm tròn đến hàng phần nghìn thành $3{,}142$. Khoảng này giúp hiểu vì sao kết quả làm tròn không phải giá trị chính xác của mọi số trong đó.
Ước lượng để dự đoán và kiểm tra
Ước lượng là thay các số bằng những số gần và dễ tính hơn. Mức làm tròn cần phù hợp mục đích.
Ví dụ:
$$256{,}3+892{,}37+45\approx256+892+45=1\,193.$$
Vì vậy một kết quả khoảng $1\,194$ là hợp lí; các kết quả khoảng $128$ hoặc $2\,356$ có thể loại ngay. Ước lượng không thay cho phép tính chính xác khi đề yêu cầu kết quả chính xác.
Ví dụ: làm tròn đến hàng phần nghìn
Làm tròn $3{,}14159$ đến hàng phần nghìn.
Chữ số hàng phần nghìn là $1$; chữ số ngay bên phải là $5$ nên tăng $1$ thành $2$, rồi bỏ các chữ số phía sau:
$$3{,}14159\approx3{,}142.$$
Làm tròn số thập phân
Làm tròn $3{,}14159$ đến hàng phần nghìn được:
$3{,}14$ là kết quả làm tròn đến hàng phần trăm.
Vì chữ số tiếp theo là $5$, không được giữ nguyên chữ số hàng phần nghìn.
$3{,}1416$ là làm tròn đến hàng phần vạn.
Đúng. Chữ số hàng phần nghìn được tăng từ $1$ lên $2$.
Lời giải
Hàng phần nghìn là chữ số $1$ thứ ba sau dấu phẩy. Chữ số ngay bên phải là $5$ nên tăng $1$ thành $2$. Kết quả là $3{,}142$. Chọn D.
Chọn kết quả hợp lí bằng ước lượng
Kết quả nào hợp lí nhất cho $256{,}3+892{,}37+45$?
Số này nhỏ hơn nhiều so với riêng số hạng $892{,}37$.
Đúng. Giá trị này gần tổng ước lượng $1\,193$.
Số này gần gấp đôi tổng ước lượng.
Số này nhỏ hơn riêng số hạng đầu tiên cộng số hạng cuối.
Lời giải
Ước lượng $256{,}3\approx256$, $892{,}37\approx892$ nên tổng xấp xỉ $256+892+45=1\,193$. Trong các lựa chọn, $1\,193{,}67$ phù hợp. Chọn B.
Kiến thức cần nhớ
Làm tròn dựa vào chữ số ngay bên phải hàng làm tròn: dưới $5$ thì giữ, từ $5$ trở lên thì tăng $1$. Ước lượng cho biết độ lớn gần đúng và giúp kiểm tra kết quả có hợp lí hay không.