Hiểu phép cộng trên trục số

Trên trục số, bắt đầu tại điểm biểu diễn số hạng thứ nhất:
- cộng một số dương: di chuyển theo chiều dương;
- cộng một số âm: di chuyển theo chiều âm.
Điểm dừng biểu diễn kết quả của phép cộng.
Ba trường hợp của phép cộng

**Hai số cùng dấu:** cộng hai phần số tự nhiên rồi đặt dấu chung trước kết quả.
$$(-6)+(-4)=-(6+4)=-10.$$
**Hai số đối nhau:** tổng bằng $0$.
$$8+(-8)=0.$$
**Hai số khác dấu, không đối nhau:** lấy phần số tự nhiên lớn trừ phần nhỏ, rồi đặt dấu của số có phần số tự nhiên lớn hơn.
$$(-9)+5=-(9-5)=-4.$$
Nên xác định dấu của kết quả trước, sau đó mới tính phần số.
Số đối và phép trừ
Hai số $a$ và $-a$ là hai số đối nhau. Số đối của $0$ là $0$; số đối của $-5$ là $5$.
Muốn trừ số nguyên $b$ khỏi số nguyên $a$, cộng $a$ với số đối của $b$:
$$a-b=a+(-b).$$
Vì vậy, bước đầu tiên của một phép trừ là đổi số trừ thành số đối của nó.
Ví dụ: thực hiện phép trừ
Tính $7-(-3)$.
Số đối của $-3$ là $3$. Do đó
$$7-(-3)=7+3=10.$$
Không thể chỉ bỏ hai dấu trừ mà không nêu bước đổi phép trừ thành phép cộng với số đối.
Ví dụ: tính hợp lí
Tính $18+(-7)+(-18)+12$.
Dùng tính chất giao hoán và kết hợp để ghép hai số đối nhau:
$$[18+(-18)]+[(-7)+12]=0+5=5.$$
Khi đổi vị trí, phải chuyển cả số hạng cùng dấu đứng trước nó.
Cộng hai số khác dấu
Giá trị của $(-13)+8$ là:
Số $21$ là tổng hai phần số, chỉ dùng khi hai số cùng dấu.
Đúng. Kết quả âm và có phần số bằng $5$.
Dấu phải theo số $-13$ vì phần số $13$ lớn hơn $8$.
Hai số khác dấu nên không cộng trực tiếp hai phần số.
Lời giải
Hai số khác dấu và $13>8$, nên kết quả mang dấu âm. Phần số là $13-8=5$. Vậy $(-13)+8=-5$. Chọn B.
Đổi phép trừ thành phép cộng
Phép biến đổi nào đúng?
Số đối của $9$ là $-9$, không phải $9$.
Không được đổi dấu số bị trừ $-6$.
Đúng. Chỉ số trừ được thay bằng số đối của nó.
Cả hai dấu đã bị đổi không đúng quy tắc.
Lời giải
Số đối của số trừ $9$ là $-9$. Vì $a-b=a+(-b)$ nên $-6-9=(-6)+(-9)=-15$. Chọn C.
Kiến thức cần nhớ
Cùng dấu: cộng phần số và giữ dấu. Khác dấu: lấy phần số lớn trừ phần số nhỏ rồi giữ dấu của số có phần số lớn hơn. Hai số đối nhau có tổng bằng $0$. Phép trừ được đưa về phép cộng bằng $a-b=a+(-b)$.