Mỗi nhóm có hai cột và một chú giải chung

Biểu đồ cột kép dùng để đặt hai dãy số liệu cạnh nhau theo cùng các tiêu chí.
Trong mỗi nhóm trên trục ngang có hai cột cùng bề rộng. Màu sắc hoặc kiểu gạch phân biệt hai dãy; chú giải cho biết mỗi kiểu cột thuộc dãy nào. Hai dãy phải dùng chung một thang đo trên trục đứng.
So sánh đúng hai cột trong cùng một nhóm

Mạch đọc:
1. đọc tiêu đề, tên trục và chú giải;
2. chọn một nhóm trên trục ngang;
3. đọc giá trị của đúng hai cột trong nhóm;
4. tính tổng, hiệu hoặc so sánh;
5. lặp lại qua nhiều nhóm nếu cần nhận xét xu hướng.
Không lấy một cột ở nhóm này so với một cột ở nhóm khác khi câu hỏi yêu cầu so sánh trong cùng tiêu chí.
Ví dụ: đọc chênh lệch và tổng
Số trẻ trai và gái trong ba ngày lần lượt là:
| | Ngày 1 | Ngày 2 | Ngày 3 |
|---|---:|---:|---:|
| Trẻ trai | $9$ | $6$ | $7$ |
| Trẻ gái | $5$ | $6$ | $4$ |
Ngày 1, số trẻ trai nhiều hơn số trẻ gái là $9-5=4$.
Trong ba ngày, tổng số trẻ trai là $9+6+7=22$; tổng số trẻ gái là $5+6+4=15$.
Cách ghép cột phụ thuộc mục tiêu so sánh
Muốn so sánh hai dãy trong từng ngày, đặt hai cột của cùng một ngày cạnh nhau. Muốn nhấn mạnh sự thay đổi của một dãy theo thời gian, vẫn giữ cách ghép nhất quán và dùng chú giải rõ ràng.
Sau khi vẽ, kiểm tra mỗi nhóm đủ hai cột, không đảo màu và không đổi thang đo giữa các nhóm.
So sánh trong một nhóm
Ngày 1 có $9$ trẻ trai và $5$ trẻ gái. Số trẻ trai nhiều hơn số trẻ gái là:
Đúng. Hai cột chênh nhau $4$ đơn vị.
$5$ là số trẻ gái.
$9$ là số trẻ trai.
$14$ là tổng hai cột, không phải chênh lệch.
Lời giải
Chênh lệch trong cùng nhóm Ngày 1 là $9-5=4$. Chọn A.
Rút ra kết luận từ ba nhóm
Ba ngày có số trẻ trai là $9,6,7$ và số trẻ gái là $5,6,4$. Kết luận nào đúng?
Chỉ tổng trẻ gái bằng $15$.
Chiều so sánh bị đảo: trẻ trai nhiều hơn.
$9+6+7=22$, không phải $20$.
Đúng. Tổng hai dãy chênh nhau $7$.
Lời giải
Tổng trẻ trai là $22$, tổng trẻ gái là $15$; chênh lệch $22-15=7$. Chọn D.
Kiến thức cần nhớ
Biểu đồ cột kép đặt hai cột của hai dãy cạnh nhau trong từng nhóm và phải có chú giải. Khi đọc, chọn đúng nhóm, đúng màu và cùng thang đo trước khi so sánh.