Máy tính nhận một phần việc đã xác định
Tổ chức trả lương còn có chấm công, xét chính sách, duyệt và chuyển tiền. Ví dụ trong SGK chỉ lấy **tính số tiền theo một quy tắc đã cho** làm bài toán máy tính. Máy không tự quyết định quy tắc trả lương có hợp lí hoặc hợp pháp hay không. Một bài toán tin học cần nêu rõ dữ liệu đã biết (**đầu vào**) và kết quả cần tìm (**đầu ra**).
Bài luyện
Trong một quy trình trả lương, phần nào có thể giao cho chương trình sau khi quy tắc tính đã được người phụ trách chốt?
Dữ liệu và quy tắc rõ cho phép máy thực hiện phép tính.
Quy định thực tế cần người có trách nhiệm và văn bản áp dụng.
Đây không là phép tính có đầu vào/đầu ra xác định.
Dữ liệu sai vẫn cho phép tính ra số nhưng kết quả không đáng tin.
Lời giải
Máy tính xử lí tốt phần có quy tắc rõ: nhận mức tính, số giờ, tính và trả kết quả. Người chịu trách nhiệm vẫn kiểm tính đúng đắn của dữ liệu và quy tắc.
Đầu vào và đầu ra không chỉ là số
Với bài toán tìm số lớn nhất, đầu vào là dãy số nguyên dương kết thúc bằng 0; đầu ra là số lớn nhất hoặc thông báo **không có dữ liệu**. Với bài toán sắp xếp tên, đầu vào có thể là các xâu chữ và đầu ra là danh sách theo thứ tự đã quy định. Với xử lí ảnh, đầu vào còn có thể là ảnh. Tên tệp hoặc thiết bị chứa dữ liệu không thay thế việc mô tả dữ liệu cần xử lí.
Bài luyện
Bài toán tìm số lớn nhất nhận lần lượt 5, 9, 0. Cặp đầu vào–đầu ra nào đúng?
Thiết bị không mô tả dữ liệu bài toán.
0 là dấu kết thúc; 9 là số lớn nhất của dãy dương.
0 không là phần tử cần so sánh.
Đã đảo đầu vào và đầu ra.
Lời giải
Chương trình nhận các số dương 5 và 9, dừng khi gặp 0. Trong hai số cần xét, 9 lớn nhất nên đầu ra là 9.
Bài luyện
Câu nào đúng về dữ liệu của bài toán tin học?
Cần mô tả nội dung dữ liệu, không chỉ thiết bị.
Kết quả có thể là số, chữ, ảnh hay dạng khác.
Máy có thể xử lí nhiều loại dữ liệu tùy nhiệm vụ.
Bài dịch và xử lí ảnh không chỉ dùng số nguyên.
Lời giải
Bài toán được xác định bởi dữ liệu đã biết và kết quả cần tìm. Dữ liệu đó có nhiều dạng; ví dụ tìm số lớn nhất dùng số, còn dịch câu dùng văn bản.
Đang học