Xét dữ liệu đi vào hay đi ra
**Thiết bị vào** đưa dữ liệu hoặc mệnh lệnh vào máy tính. **Thiết bị ra** đưa thông tin từ máy tính ra để con người nhận biết được. Cần xét chức năng đang thực hiện, không chỉ nhìn vị trí đặt thiết bị.
Trong hình, micro thu tiếng nói để đưa vào máy tính; loa nhận dữ liệu từ máy tính và phát thành âm thanh. Cả hai cùng làm việc với âm thanh nhưng hướng trao đổi khác nhau. Màn hình cảm ứng vừa hiển thị kết quả, vừa nhận thao tác chạm, nên có cả chức năng vào và ra.
Cùng một loại thông tin, khác chức năng
| Thiết bị hoặc bộ phận đang xét | Chức năng | Dữ liệu hoặc thông tin liên quan |
|---|---|---|
| Bàn phím | Vào | Kí tự và lệnh được gõ |
| Chuột, tấm cảm ứng touchpad | Vào | Thao tác trỏ, chọn, điều khiển |
| Micro | Vào | Âm thanh thu được |
| Máy quét, camera thu hình | Vào | Hình ảnh |
| Màn hình, máy chiếu | Ra | Hình ảnh được hiển thị |
| Loa, tai nghe không có micro | Ra | Âm thanh phát ra |
| Máy in | Ra | Nội dung được in ra giấy |
Đây là phân loại theo chức năng trong bảng. Một thiết bị kết hợp nhiều bộ phận có thể làm nhiều việc: bộ tai nghe gắn micro phát âm thanh qua tai nghe và nhận âm thanh qua micro.
Bài luyện
Khi ghi lại tiếng nói bằng micro nối với máy tính, micro thực hiện chức năng nào?
Micro thu âm thanh để đưa vào máy tính.
Phát âm thanh ra là chức năng của loa hoặc tai nghe.
Việc lưu tệp ghi âm thuộc thiết bị lưu trữ, không phải chức năng thu của micro.
Micro không phải bộ xử lí của máy tính.
Lời giải
Chức năng đang xét là thu tiếng nói và đưa dữ liệu vào máy tính. Vì hướng trao đổi từ bên ngoài vào máy tính, micro là thiết bị vào.
Bài luyện
Một màn hình cảm ứng vừa hiển thị bản đồ vừa nhận thao tác chạm để chọn vị trí. Nhận xét nào đúng?
Nhận xét này bỏ qua việc nhận thao tác chạm.
Nhận xét này bỏ qua việc hiển thị bản đồ.
Hiển thị là chức năng ra; nhận chạm là chức năng vào.
Hiển thị và nhận chạm không phải chỉ lưu trữ.
Lời giải
Thiết bị đưa hình ảnh bản đồ ra cho người sử dụng xem, đồng thời đưa thao tác chạm vào máy tính. Vì vậy có cả hai chức năng vào và ra.
Vì sao có nhiều loại và hình dạng?
Thiết bị vào–ra được thiết kế đa dạng để phù hợp với loại thông tin, điều kiện sử dụng và nhu cầu của con người. Muốn đưa một trang giấy vào máy tính có thể dùng máy quét; muốn ghi lời đọc thì dùng micro. Hai nhiệm vụ cần nhận hai dạng thông tin khác nhau.
Chuột có dây, chuột không dây và touchpad có hình dạng, cách sử dụng khác nhau nhưng đều giúp trỏ và chọn. Touchpad thường tích hợp trên máy tính xách tay, thuận tiện khi không có chỗ đặt chuột rời. Màn hình cảm ứng nhận thao tác ngay trên vùng đang hiển thị.
Một máy ảnh kĩ thuật số còn có thể lưu ảnh hoặc xử lí ảnh đơn giản. Điều đó không làm mất chức năng thu hình của nó. Trong phạm vi bài này, thiết bị lưu trữ và thiết bị mạng được xét ở nhóm chức năng riêng, không gọi mọi thiết bị trao đổi dữ liệu là thiết bị vào–ra phục vụ người sử dụng.
Bài luyện
Một bộ tai nghe có micro được dùng để nghe lời giảng và trả lời qua máy tính. Bộ thiết bị này có những chức năng nào?
Còn có chức năng phát lời giảng qua tai nghe.
Còn có chức năng thu câu trả lời qua micro.
Tình huống nói đến thu và phát âm thanh, chưa nói đến lưu.
Hai bộ phận thực hiện hai hướng trao đổi khác nhau.
Lời giải
Micro thu tiếng nói đưa vào máy tính; tai nghe phát âm thanh từ máy tính ra. Cả bộ có hai chức năng, dù mỗi bộ phận đang đảm nhiệm một vai trò.
Bài luyện
Một máy tính xách tay dùng touchpad để trỏ và chọn thay cho chuột rời. Touchpad thuộc nhóm nào theo chức năng đó?
Màn hình hiển thị con trỏ; touchpad nhận thao tác để điều khiển con trỏ.
Touchpad nhận vị trí và chuyển động của ngón tay để đưa lệnh vào.
Vị trí lắp trên máy không quyết định chức năng lưu trữ.
Touchpad đưa thao tác vào máy, không phải bộ xử lí thực hiện chương trình.
Lời giải
Chức năng được nêu là nhận thao tác trỏ và chọn. Dữ liệu điều khiển đi vào máy tính, nên touchpad là thiết bị vào; phần hiển thị kết quả thuộc màn hình.
Bài luyện
Vì sao không thể chỉ dùng micro thay máy quét để đưa nội dung một trang giấy vào máy tính dưới dạng hình ảnh?
Thiết bị vào có thể nhận nhiều dạng thông tin khác nhau.
Máy quét đưa hình ảnh vào máy tính.
Hai thiết bị được thiết kế để thu hai dạng thông tin khác nhau.
Hình dạng khác nhau không ngăn hai thiết bị cùng có chức năng đưa dữ liệu vào.
Lời giải
Cùng thuộc nhóm thiết bị vào nhưng micro và máy quét không có chức năng giống nhau. Micro thu âm thanh; máy quét thu hình ảnh, phù hợp nhiệm vụ đưa hình ảnh trang giấy vào máy tính.
Đang học