Rows, Columns, Values và Filters
Nhiệm vụ: tổng hợp số bản ghi từng nhãn theo Mức thu nhập. Dùng bảng Processed_Data đã chuẩn bị từ Mau24.
1. Chọn một ô của bảng, vào **Insert → PivotTable → New Worksheet → OK**.
2. Đặt **Mức thu nhập** vào Rows, **Khả năng tín dụng** vào Columns, **Mã** vào Values.
3. Trong **Value Field Settings**, chọn **Count** để đếm mã không trống. Mỗi mã của tệp là một bản ghi, nên đây là số dòng theo nhóm, không phải tổng thu nhập.
4. Để Filters trống khi đối chiếu toàn bộ 24 dòng. Khi dùng bộ lọc, tổng thay đổi theo phần dữ liệu được chọn.
Kéo trường sang vùng khác thay đổi góc tổng hợp. Nếu chọn Sum cho cột thu nhập, ta đang tính lượng thu nhập, không còn đếm số bản ghi.
Đối chiếu bằng tổng hàng và tổng cột
Kết quả mẫu nhỏ khi không lọc:
| Mức thu nhập | Kém | Trung bình | Tốt | Tổng |
|---|---|---|---|---|
| Thấp |3|2|1|6|
| Trung bình |2|2|4|8|
| Khá |1|3|1|5|
| Cao |1|1|3|5|
| Tổng |7|8|9|24|
Với bảng 96.000 dòng đã xử lí và không lọc, mọi số đếm trong bảng trên nhân 4.000. Tổng phải là 96.000. Nếu ít hơn, kiểm nguồn, bộ lọc và bước loại dòng; nếu nhiều hơn, kiểm có ghép hai trang nguồn hay không.
So các nhóm khác quy mô bằng tỉ lệ phù hợp
Nháy phải vào một ô giá trị, chọn **Show Values As → % of Row Total**. Khi Rows là Mức thu nhập, mỗi ô được chia cho tổng nhóm thu nhập của hàng đó.
Ví dụ, nhãn Tốt trong nhóm Cao chiếm 3/5 = 60%; trong nhóm Trung bình là 4/8 = 50%. Nhóm Trung bình có nhiều bản ghi Tốt hơn về số lượng nhưng tỉ lệ thấp hơn. Với dữ liệu lớn, 12000/20000 và 16000/32000 cho cùng hai tỉ lệ ấy.
**% of Grand Total** dùng mẫu số toàn bảng: ô Cao–Tốt là 3/24 = 12,5%, trả lời câu hỏi khác. Cần đọc đúng tên phép tính trước khi kết luận. Có thể thêm Mã vào Values hai lần để hiện cả Count và % of Row Total.
Đặt thứ tự có ý nghĩa và làm mới
Trong Excel Windows, có thể tạo Custom Lists tại **File → Options → Advanced → General → Edit Custom Lists**. Tạo danh sách Kém, Trung bình, Tốt theo ba dòng riêng; làm tương tự cho Thấp, Trung bình, Khá, Cao và các Nhóm tuổi.
Dùng danh sách đó khi sắp xếp thay cho chỉ theo bảng chữ cái. Sau khi làm mới PivotTable, kiểm lại thứ tự hiển thị vì thứ tự tuỳ chỉnh có thể cần đặt lại. Đổi thứ tự không đổi số liệu.
Khi nguồn đổi, hoàn tất làm mới truy vấn trước, rồi **Refresh** PivotTable. Kiểm tổng đã phản ánh nguồn mới; không mặc định việc sửa ô nguồn đã cập nhật mọi báo cáo ngay lập tức.
Bài luyện
Muốn đếm số bản ghi của từng nhãn theo nhóm thu nhập, bố trí nào đúng?
Đúng. Hai chiều phân nhóm và phép đếm đều phù hợp.
Đó là cách tổng hợp khác và phép Sum không đếm bản ghi.
Thiếu phép tổng hợp để tạo số đếm cần tìm.
Tổng tuổi không phải số bản ghi.
Lời giải
Rows chia theo Mức thu nhập, Columns chia theo nhãn, Values đếm Mã. Với mã không trống và một mã mỗi dòng của tệp, Count of Mã cho số bản ghi ở từng giao nhóm.
Bài luyện
Trong Mau24, nhóm Cao có 3 nhãn Tốt trên tổng 5 dòng. % of Row Total ở ô Cao–Tốt là bao nhiêu?
12,5% dùng mẫu số 24 của toàn bảng.
50% là tỉ lệ Tốt của nhóm Trung bình trong mẫu.
Đúng. 3/5 × 100% = 60%.
37,5% là 9/24, tỉ lệ Tốt toàn bảng.
Lời giải
Rows là Mức thu nhập nên % of Row Total chia số của ô cho tổng nhóm trên cùng hàng. Cao–Tốt có 3 và tổng Cao là 5, được 60%; không dùng mẫu số 24.
Bài luyện
Nhóm Trung bình có 4/8 dòng nhãn Tốt, nhóm Cao có 3/5. Nhận xét nào đúng?
4 > 3 nhưng 4/8 < 3/5.
Đúng. 4 so với 3; 50% so với 60%.
Cần xét cả mẫu số, không chỉ chênh lệch tử số.
Cao có 3, ít hơn 4 của Trung bình.
Lời giải
So số lượng: 4 > 3. So tỉ lệ: 4/8 = 50%, còn 3/5 = 60%. Nhóm Trung bình nhiều dòng Tốt hơn, nhưng Cao có tỉ lệ Tốt trong nhóm cao hơn.
Bài luyện
Bảng 96.000 dòng không lọc được tạo bằng lặp mẫu 24 dòng 4.000 lần. Số dòng nhãn Tốt trong nhóm Cao mong đợi là bao nhiêu?
3 là số trong mẫu nhỏ, chưa nhân số lần lặp.
20.000 là tổng nhóm Cao.
36.000 là tổng mọi nhãn Tốt.
Đúng. 3 × 4.000 = 12.000.
Lời giải
Mẫu nhỏ có 3 dòng Cao–Tốt. Lặp đủ 4.000 lần giữ nhóm và nhãn, nên số dòng này là 12.000. Tổng nhóm Cao là 5 × 4.000 = 20.000 và tỉ lệ vẫn là 60%.
Đang học