Mỗi công cụ phục vụ một nhóm vấn đề
| Công cụ được giới thiệu trong sách | Nội dung tiêu biểu |
|---|---|
| GeoGebra |Hình học, đồ thị và các biểu diễn toán học|
| PhET |Mô phỏng tương tác về Toán và các môn khoa học|
| Avogadro |Xây dựng và khảo sát mô hình phân tử|
| GPlates |Khảo sát sự chuyển động kiến tạo và biến đổi địa chất|
| Yenka |Các nội dung thí nghiệm, mô hình giáo dục theo sản phẩm|
| Công cụ của Concord Consortium |Mô hình và học liệu tương tác phục vụ tìm hiểu STEM|
Không suy rằng mọi phần mềm mô phỏng đều miễn phí, chạy trực tuyến hoặc có tiếng Việt. Cần xem điều kiện sử dụng, phiên bản, thiết bị và ngôn ngữ của công cụ cụ thể. Mô phỏng giúp làm rõ khái niệm và thử điều kiện, còn người học cần quan sát, ghi nhận và giải thích.
Bắt đầu với PhET
PhET là dự án mô phỏng khoa học và toán học của Đại học Colorado Boulder. Nhiều mô phỏng HTML5 có thể dùng trực tuyến hoặc tải bản được cung cấp để dùng trên máy; một số có tiếng Việt.
Truy cập trang PhET, chọn môn học hoặc tìm theo tên mô phỏng. Đọc phần giới thiệu để biết hiện tượng, các tham số và mục đích; nhấn nút chạy. Nếu giao diện khác ảnh trong sách, đối chiếu tên chức năng và hướng dẫn của phiên bản đang dùng.
Hai bài tiếp dùng Vòng tròn lượng giác và Năng lượng: các dạng và sự chuyển hoá. BTVN cung cấp lời giảng và liên kết tới công cụ ngoài, không tạo thêm phần mềm mô phỏng riêng.
Từ thao tác tới một kết quả có thể giải thích
Xác định câu hỏi, dự đoán, thay tham số theo kế hoạch, ghi kết quả rồi so với dự đoán. Báo cáo ngắn cần có tên mô phỏng, thiết lập/đơn vị, những gì đã thay, những gì quan sát được, lợi ích và giới hạn.
Có thể tìm hiểu thêm mô phỏng sắp xếp tại VisuAlgo: chọn thuật toán và xem cách các phần tử được so/đổi chỗ. Tài liệu hướng dẫn có chế độ khám phá, chạy, tạm dừng và đi từng bước. Lợi ích là nhìn ra quá trình, không chỉ mảng kết quả cuối; số giây hoạt ảnh không phải thời gian chạy chuẩn của thuật toán trên mọi máy.
Concord Consortium là tổ chức nghiên cứu và phát triển giáo dục phi lợi nhuận, dùng công nghệ hỗ trợ học STEM. Khi tra cứu một dự án, ghi nguồn chính thức, mục đích, công cụ và hoạt động học; không tự suy kế hoạch tương lai từ mô tả một dự án đã có.
Bài luyện
Nhận xét nào có căn cứ về phần mềm mô phỏng trong giáo dục?
Hỗ trợ ngôn ngữ khác nhau theo công cụ và phiên bản.
Đúng. Không khái quát điều kiện của một công cụ cho tất cả.
Có công cụ cần tải/cài hoặc môi trường riêng.
Điều kiện cấp phép cần được xem cụ thể.
Lời giải
Các công cụ khác nhau về cách chạy, phiên bản, giấy phép và ngôn ngữ. Vì vậy cần xem điều kiện của công cụ định dùng, thay vì suy mọi mô phỏng đều có cùng đặc điểm.
Bài luyện
Việc nào giúp kết quả khám phá mô phỏng có thể được đối chiếu và làm lại?
Nhận xét hình thức chưa cho biết đã khảo sát gì.
Tên môn không đủ thiết lập lại lượt chạy.
Đúng. Cần cả điều kiện và kết quả.
Không ghi giá trị khiến khó đối chiếu.
Lời giải
Một kết quả có ý nghĩa cần gắn với mô hình và điều kiện tạo ra nó. Tên công cụ, tham số, đơn vị và kết quả giúp người khác đối chiếu; giới hạn giúp tránh suy rộng.
Bài luyện
Khi xem hoạt ảnh sắp xếp, kết luận nào đúng?
Đúng. Cần phân biệt quá trình minh hoạ với phép đo hiệu năng.
Tốc độ phát hoạt ảnh và môi trường ảnh hưởng thời gian nhìn thấy.
Các bước giúp hiểu cách thuật toán tạo kết quả.
Các thuật toán và dữ liệu có thể tạo số bước khác nhau.
Lời giải
Mục đích mô phỏng thuật toán là làm rõ trình tự và trạng thái. Có thể điều chỉnh tốc độ phát, nên không dùng số giây hoạt ảnh để kết luận hiệu năng chung của thuật toán.
Đang học