Từ dữ liệu đã lưu đến câu trả lời
**Truy xuất dữ liệu** là tìm, lọc, sắp xếp hoặc lấy các bản ghi theo tiêu chí; có thể ghép dữ liệu từ nhiều bảng để xem cùng một đối tượng. **Khai thác thông tin** còn có thể tính toán, đếm, thống kê hoặc tổng hợp dữ liệu để tạo ra câu trả lời mới. Một yêu cầu thực tế có thể dùng cả hai bước.
Ví dụ: “Hiện các lượt mượn sách S07 trong tháng 10” là lọc dữ liệu. “Có bao nhiêu lượt mượn sách S07 trong tháng 10?” cần lọc rồi **đếm**. Nêu rõ đầu vào và đầu ra sẽ giúp phân biệt hai việc.
Ghép theo mã, rồi đếm
Bảng **Sách** giả định có `S07 → Bầu trời giấy`, `S08 → Dòng sông xanh`. Bảng **Lượt mượn tháng 10** có `M01 → S07`, `M02 → S08`, `M03 → S07`. Ghép bằng **mã sách** cho biết M01 và M03 đều mượn *Bầu trời giấy*. Từ ba lượt đã ghi, thống kê được S07 có **2 lượt**, S08 có **1 lượt** trong tháng 10.
Nếu hai sách trùng tên, mã vẫn phân biệt được chúng; không ghép chỉ theo tên hay theo vị trí dòng. Bộ dữ liệu nhỏ này chỉ minh họa thao tác, không nói gì về sở thích của học sinh thật.
Bài luyện
Bảng lượt mượn có M01→S07, M02→S08, M03→S07. Muốn hiện các lượt của S07, thao tác trực tiếp nào phù hợp?
Xóa làm thay đổi dữ liệu gốc.
Đếm sách không hiện lượt mượn S07.
Tiêu chí mã sách chọn đúng M01 và M03.
Sửa dữ liệu gốc không phải truy xuất.
Lời giải
Lọc bảng lượt mượn theo mã sách S07 sẽ lấy M01 và M03. Đây là truy xuất các bản ghi đã có.
Bài luyện
Cũng từ ba lượt M01→S07, M02→S08, M03→S07, kết quả thống kê số lượt theo mã sách là gì?
Đếm M01 và M03 cho S07, M02 cho S08.
Hai số lượng bị đảo.
Ba là tổng số lượt của cả hai mã.
Mã sách giúp nhóm để đếm.
Lời giải
Nhóm ba bản ghi theo mã sách: S07 xuất hiện ở M01 và M03 nên có 2 lượt; S08 xuất hiện ở M02 nên có 1 lượt.
Bài luyện
Hai bảng Sách và Lượt mượn cùng có trường mã sách. Vì sao nên ghép theo mã sách?
Thứ tự dòng có thể thay đổi.
Tên có thể trùng hoặc được sửa.
Đếm lượt vẫn cần thao tác thống kê.
Mã là căn cứ nối các bản ghi tương ứng.
Lời giải
Mã sách trong lượt mượn chỉ tới đúng sách trong bảng Sách. Ghép theo mã tránh nhầm do tên trùng hoặc thứ tự dòng thay đổi.
Đang học