Tìm một bản nhạc khi dữ liệu tăng
Giả sử thư viện âm nhạc hư cấu có nhiều bản thu. Với sổ giấy, muốn tìm mọi bản thu của bài `K01`, người quản lí phải tra từng trang hoặc dựa vào mục lục đã tự lập. Nếu tên bài bị viết ở nhiều nơi, việc sửa tên cũng dễ bỏ sót một chỗ.
Với CSDL có tổ chức, bảng **Bản nhạc** lưu tên bài theo mã `K01`, bảng **Bản thu** lưu mã bài tham chiếu. Một truy vấn có thể tìm các bản thu dùng `K01`; khi sửa tên ở một bản ghi Bản nhạc, các bản thu vẫn dẫn về cùng mã. Cách tổ chức ấy giúp tìm, cập nhật và tổng hợp dữ liệu thuận tiện hơn khi lượng dữ liệu lớn. Máy tính không tự biến dữ liệu nhập sai thành đúng: vẫn cần kiểm đầu vào, quyền truy cập và bản sao lưu.
Lợi ích đến từ cách tổ chức và vận hành
Hệ quản trị CSDL hỗ trợ lưu trữ, truy vấn, ràng buộc và phân quyền. Nếu hai hàng dùng mã sai, truy vấn có thể cho kết quả thiếu; nếu ai cũng được xóa bảng, dữ liệu có thể bị mất dù tìm rất nhanh. Vì vậy, “dùng máy tính” và “quản lí đúng” không phải một việc.
Trong một tình huống thực hành, có thể đặt yêu cầu: tìm bản thu R03, đọc mã bài, rồi tra tên bài ở Bản nhạc. Nếu R03 có `MaBai = K01` và K01 có tên “Mưa đầu mùa”, kết quả là R03 dùng bài “Mưa đầu mùa”. Đây là kết quả từ **hai bảng có mã liên kết**, không phải do máy tự suy tên từ chuỗi R03. Bài 13–15 đã nêu cấu trúc, truy vấn và biện pháp bảo vệ để làm được việc đó.
Bài luyện
Bảng Bản thu ghi R03 có MaBai = K01; bảng Bản nhạc ghi K01 là “Mưa đầu mùa”. Muốn biết tên bài của R03, cách nào đúng?
R03 là mã bản thu, còn mã bài của nó là K01.
MaBai là mã nối hai bảng.
Bảng Ca sĩ không cho tên bài theo mã K01.
K01 là mã, tên bài được lưu ở bảng Bản nhạc.
Lời giải
R03 cho mã bài K01. Tra K01 trong bảng Bản nhạc được “Mưa đầu mùa”; mã liên kết cho phép đọc đúng tên mà không lặp tên trong mỗi bản thu.
Bài luyện
Tên bài K01 bị sửa nhưng các bản thu vẫn lưu MaBai = K01. Cách tổ chức nào giảm số chỗ phải sửa tên?
Tên gắn với mã K01 ở một bảng, các bản thu chỉ tham chiếu mã.
Chép lặp làm tăng nguy cơ bỏ sót.
Xóa bản thu làm mất dữ liệu hợp lệ.
Mã bản thu dùng để định danh bản thu.
Lời giải
Khi tên bài được lưu tại hàng K01 của Bản nhạc, sửa hàng đó là đủ cho dữ liệu tên chuẩn; các bản thu vẫn tham chiếu K01.
Bài luyện
Kết luận nào đúng về lợi ích của CSDL trên máy tính?
CSDL không tự biết một dữ kiện thực tế bị nhập sai.
Phải tạo và kiểm bản sao theo kế hoạch.
Nhiều người dùng là một trường hợp CSDL có thể hỗ trợ.
Lợi ích phụ thuộc dữ liệu, quyền và cách dùng.
Lời giải
CSDL giúp thao tác trên dữ liệu có tổ chức. Để kết quả đáng tin cậy vẫn cần dữ liệu đúng, quan hệ bảng hợp lí, quyền phù hợp và sao lưu.
Đang học