Từ bộ mạch chủ đến CPU
Khi mở thân máy, có thể thấy **bộ mạch chủ** (mainboard) là bảng mạch để gắn và kết nối nhiều thành phần. **CPU** (bộ xử lí trung tâm) thực hiện lệnh của chương trình. Bên trong CPU, **ALU** xử lí phép tính số học và lôgic; **bộ điều khiển** tổ chức hoạt động theo lệnh. **Thanh ghi** và **bộ nhớ đệm** giúp CPU giữ tạm dữ liệu, lệnh cần truy cập nhanh.
Máy tính còn có bộ nhớ, thiết bị lưu trữ và thiết bị vào/ra. Chúng phối hợp với CPU; chỉ nhìn hình CPU không thể suy ra đầy đủ tốc độ của cả máy.
Đọc xung nhịp, số lõi theo đúng ý nghĩa
Xung nhịp CPU thường được ghi bằng **GHz**; chẳng hạn 3 GHz là khoảng ba tỉ chu kì xung mỗi giây. **Lõi** là một bộ xử lí bên trong CPU; nhiều lõi có thể hỗ trợ xử lí nhiều công việc cùng lúc nếu chương trình tận dụng được. Tuy nhiên, một lệnh không nhất thiết xong trong một chu kì xung, và hai CPU khác thiết kế không thể xếp tốc độ chỉ bằng một con số GHz. Bộ nhớ, chương trình đang chạy và cách xử lí cũng ảnh hưởng kết quả.
Ví dụ, máy A ghi CPU 3,0 GHz, máy B ghi 3,4 GHz. Từ hai số đó chỉ biết xung nhịp được công bố; **chưa đủ căn cứ** khẳng định mọi việc trên B đều xong nhanh hơn. Muốn chọn máy để biên tập video hoặc học tập, còn cần xem phần mềm cần chạy, dung lượng RAM và cách máy thực hiện công việc ấy.
Bài luyện
Bộ phận nào của CPU thực hiện các phép tính số học và lôgic?
Đúng: ALU là bộ số học và lôgic.
Màn hình hiển thị kết quả.
SSD lưu dữ liệu lâu dài.
Bàn phím đưa dữ liệu vào.
Lời giải
CPU có bộ điều khiển tổ chức thực hiện lệnh; phần trực tiếp xử lí các phép tính số học và lôgic là ALU.
Bài luyện
Hai CPU khác thiết kế lần lượt ghi 3,0 GHz và 3,4 GHz. Kết luận nào có căn cứ từ riêng thông số này?
Hiệu năng còn tùy thiết kế và công việc.
Xung nhịp riêng lẻ không cho biết mức tiêu thụ điện.
Đó là điều có thể rút ra từ hai thông số.
Thông số GHz không cho biết số lõi.
Lời giải
3,4 lớn hơn 3,0 nên xung nhịp ghi trên CPU thứ hai cao hơn. So tốc độ chạy thật còn cần xét thiết kế CPU, chương trình và các thành phần khác.
Bài luyện
Vai trò chính của bộ mạch chủ là gì?
Bộ mạch chủ tạo các kết nối để các thành phần phối hợp.
Lưu tệp lâu dài là vai trò của thiết bị lưu trữ.
Màn hình mới là thiết bị hiển thị.
Bảng mạch không thay phần mềm hệ điều hành.
Lời giải
Bộ mạch chủ là bảng mạch để lắp và kết nối CPU, bộ nhớ cùng các thành phần khác. Mỗi thành phần vẫn có chức năng riêng.
Đang học