Dữ liệu cần được gửi theo quy tắc
Gửi một thông điệp không chỉ có phần chữ muốn nói: còn cần biết gửi đến đâu và bên nhận đọc dữ liệu theo cách nào. Giao thức mạng quy định cách trao đổi ấy.
Mỗi giao thức đảm nhiệm việc gì?
Giao thức mạng là tập hợp quy tắc về định dạng, ý nghĩa và cách trao đổi dữ liệu. Bộ giao thức TCP/IP gồm nhiều giao thức, không có nghĩa mọi ứng dụng Internet đều dùng TCP.
| Thành phần | Vai trò cần nhớ |
|---|---|
| IP | Địa chỉ và chuyển gói qua các mạng; không tự bảo đảm giao đủ, đúng thứ tự |
| TCP | Cung cấp luồng byte tin cậy, đúng thứ tự giữa hai đầu kết nối |
| DNS | Phân giải tên miền thành thông tin địa chỉ phù hợp |
| DHCP | Cấp cấu hình mạng tự động cho thiết bị |
| HTTP/HTTPS | Trao đổi tài nguyên web; HTTPS bảo vệ kết nối bằng mã hóa TLS |
IPv4 có 32 bit, thường viết thành bốn số từ 0 đến 255. IPv6 có 128 bit. Không suy phần mạng chỉ từ số dấu chấm: phải biết tiền tố hoặc mặt nạ mạng. HTTPS bảo vệ đường truyền, không chứng minh mọi nội dung trên website đáng tin.
Đọc địa chỉ IPv4
192.168.10.25 đúng dạng bốn số trong khoảng 0–255. 192.168.10.300 sai vì 300 vượt giới hạn một nhóm 8 bit. Trong mạng 192.168.10.0/24, tiền tố /24 cho biết 24 bit đầu thuộc phần mạng; lúc này mới xác định ba nhóm đầu là phần mạng.
Thử vận dụng
Dịch vụ nào giúp thiết bị nhận cấu hình IP tự động?
CSS định dạng trang web.
DNS phân giải tên miền, không phải dịch vụ cấp IP cho máy theo mô tả.
Đúng: DHCP phục vụ cấp cấu hình tự động.
HTML mô tả cấu trúc nội dung web.
Lời giải
DHCP cung cấp thông tin cấu hình như địa chỉ IP theo cơ chế cấp phát. DNS có vai trò phân giải tên.
Vì sao cần DNS?
Người dùng nhập tên một website. Thiết bị cần thông tin địa chỉ để liên lạc với máy phục vụ. DNS hỗ trợ bước phân giải tên; nó không tự tải toàn bộ nội dung web và không cấp tốc độ Internet. Khi DNS gặp lỗi, một số truy cập bằng tên có thể thất bại dù kết nối mạng còn hoạt động.
Ví dụ xem cách làm
Giải thích vì sao câu “IP luôn giao đủ mọi gói theo đúng thứ tự” không đúng.
Lời giải
IP chuyển gói theo cơ chế cố gắng chuyển; gói có thể mất hoặc đến khác thứ tự. Cơ chế tin cậy và sắp đúng thứ tự của luồng TCP nằm ở TCP, không phải bảo đảm riêng của IP.
Ví dụ xem cách làm
Website có HTTPS yêu cầu bạn nhập mã xác thực ngân hàng để nhận quà. Có thể tin chỉ vì HTTPS không?
Lời giải
Không. HTTPS không chứng minh yêu cầu hoặc người vận hành đáng tin. Ta không cung cấp mã xác thực cho yêu cầu nhận quà; cần kiểm tra qua kênh chính thức.
Những điều cần nhớ
Địa chỉ IP, DNS, DHCP và TCP làm các việc khác nhau. Khi chọn đáp án, tìm đúng nhiệm vụ trong tình huống; tránh gán mọi chức năng mạng cho một giao thức.
Đang học