btvn.vn

Tập xác định, chẵn lẻ và chu kì

Lưu trên thiết bị này
Hàm số và phương trình lượng giác · Chọn bài khác

Những giá trị x được phép nhận

Sin và cos xác định với mọi x thực. Tanx cần cosx≠0 nên loại $x=\pi/2+k\pi$; cotx cần sinx≠0 nên loại x=kπ, với k nguyên. Tập xác định nói về x; tập giá trị nói về y. Chẳng hạn sinx có tập xác định R nhưng chỉ nhận giá trị từ −1 đến 1. Với biểu thức hợp, đặt điều kiện lên toàn bộ góc. Ví dụ tan(2x) cần $2x\ne\pi/2+k\pi$, không chỉ loại x=π/2+kπ.

Điều kiện khi góc là 2x

Tìm tập xác định của y=tan2x. Điều kiện $\cos2x\ne0$ tương đương $2x\ne\pi/2+k\pi$. Chia toàn bộ cho 2, ta loại $x=\pi/4+k\pi/2$, k nguyên. Vậy tập xác định gồm mọi số thực trừ các giá trị trên. Kết quả x=π/4 bị loại đúng vì tan(π/2) không xác định.

Tập xác định khác tập giá trị

Tập xác định của y=sinx là
Chọn một đáp án

Hàm chẵn và hàm lẻ

Đồ thị cos x đối xứng qua trục tung và đồ thị sin x đối xứng qua gốc O trên khoảng từ âm 2 pi đến 2 pi.
Cos là hàm chẵn, sin là hàm lẻ; hai đồ thị cùng lặp lại sau một chu kì $2\pi$.
Mở hình lớn
Trước hết tập xác định phải đối xứng qua 0: x thuộc miền thì −x cũng thuộc miền. Khi đó, f chẵn nếu f(−x)=f(x); f lẻ nếu f(−x)=−f(x). Cos là hàm chẵn; sin, tan, cot là hàm lẻ trên các tập xác định của chúng. Đồ thị hàm chẵn đối xứng qua trục tung; đồ thị hàm lẻ nhận gốc O làm tâm đối xứng. Một hàm có thể không chẵn cũng không lẻ. Không kết luận chỉ từ tên “sin” hoặc “cos” nếu công thức còn dịch góc, cộng hoặc nhân biểu thức khác.

Xét chẵn lẻ bằng cách thay −x

Xét f(x)=xsinx trên R. Ta có f(−x)=(−x)sin(−x)=(−x)(−sinx)=xsinx=f(x), nên f chẵn. Với g(x)=sinx+1, g(−x)=−sinx+1. Biểu thức này không đồng nhất với g(x) hay −g(x), nên g không chẵn, cũng không lẻ. Phần cộng 1 đã làm mất tính lẻ của sinx.

Chu kì là độ lặp nhỏ nhất theo trục x

Hàm tuần hoàn lặp lại sau một độ dịch T>0 phù hợp với miền xác định: f(x+T)=f(x), các điểm x±T vẫn thuộc miền. Khi có độ dịch dương nhỏ nhất như vậy, nó được gọi là chu kì. Sinx và cosx có chu kì 2π; tanx và cotx có chu kì π. Với A≠0,b≠0, các hàm $A\sin(bx+c)+d$ và $A\cos(bx+c)+d$ có chu kì $2\pi/|b|$. Tan(bx+c), cot(bx+c) có chu kì $\pi/|b|$. Nếu A=0 hoặc b=0 trong biểu thức sin/cos trên thì hàm trở thành hằng; không dùng công thức để khẳng định một chu kì nhỏ nhất.

Tính chu kì

Tìm chu kì của $y=3\sin(2x+1)-4$.
Chọn một đáp án

Chu kì tan

Tìm chu kì của y=tan3x.
Chọn một đáp án

Điều kiện của cot

Những giá trị nào bị loại khỏi tập xác định của y=cotx?
Chọn một đáp án

Xét hàm chẵn

Hàm $f(x)=\sin^2x$ chẵn hay lẻ?
Chọn một đáp án

Điều cần nhớ

Kiểm miền trước, thay −x khi xét chẵn lẻ, tìm hệ số góc để tính chu kì. Ba tính chất này liên quan nhưng không thay thế nhau.

Đang học