btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Vai trò của Liên hợp quốc trong đời sống quốc tế

Lưu trên thiết bị này
Thế giới trong và sau Chiến tranh lạnh · Chọn bài khác

Nhìn vai trò qua hoạt động

Mục tiêu cho biết Liên hợp quốc hướng tới điều gì; vai trò thể hiện qua đóng góp trong hoạt động thực tế. Có thể hệ thống thành ba nhóm: hoà bình–an ninh; phát triển; quyền con người, văn hoá–xã hội. Khi nhận xét, cần kết nối việc làm với tác động, tránh chỉ liệt kê tên tổ chức.

Hoà bình và an ninh quốc tế

Liên hợp quốc góp phần ngăn ngừa một cuộc chiến tranh thế giới mới sau 1945. Tổ chức tạo diễn đàn đối thoại, hỗ trợ giải quyết xung đột và triển khai hoạt động gìn giữ hoà bình, góp phần khôi phục ổn định, tái thiết ở nhiều quốc gia. SGK nêu những trường hợp như En Xan-va-đo, Goa-tê-ma-la, Mô-dăm-bích. Các hoạt động không chỉ nhằm chấm dứt giao tranh mà còn hỗ trợ điều kiện để hoà bình được duy trì. Liên hợp quốc thúc đẩy xây dựng các điều ước về giải trừ quân bị, chống chạy đua vũ trang; SGK lấy các mốc 1968 về không phổ biến vũ khí hạt nhân, 1993 về cấm vũ khí hoá học và 2017 về cấm vũ khí hạt nhân làm dẫn chứng. Việc tạo khuôn khổ pháp lí cần được phân biệt với kết quả thực thi. Tổ chức cũng ủng hộ quá trình giành độc lập của các nước thuộc địa, phụ thuộc, góp phần làm tăng số quốc gia độc lập và thành viên. Những đóng góp ấy tạo môi trường thuận lợi hơn cho phát triển.

Thúc đẩy phát triển và nâng đời sống

Thông qua hợp tác quốc tế, các cơ quan, chương trình, quỹ và tổ chức chuyên môn trong hệ thống góp phần tạo điều kiện phát triển kinh tế, tài chính, thương mại. Từ năm 1960, Đại hội đồng đề ra chiến lược phát triển theo từng thập kỉ để huy động nỗ lực chung, quan tâm lợi ích của các nước thành viên. Các dự án hỗ trợ giảm nghèo, cải thiện đời sống, ứng phó biến đổi khí hậu và dịch bệnh giúp thấy phát triển kinh tế liên hệ với nhu cầu con người. Năm 2015, Chương trình nghị sự 2030 với 17 mục tiêu phát triển bền vững được thông qua. Đây là định hướng hành động tới 2030, không phải báo cáo rằng mọi mục tiêu đã hoàn thành.

Quyền con người, văn hoá và xã hội

Năm 1948, Đại hội đồng thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền, nêu các quyền và tự do cơ bản. Việc xây dựng chuẩn mực, văn kiện và thúc đẩy hợp tác giúp tạo cơ sở cho bảo vệ quyền, mở rộng cơ hội phát triển. Hoạt động về giáo dục, văn hoá, y tế và bảo tồn di sản thể hiện vai trò này trong đời sống. Một lớp học do cơ quan Liên hợp quốc hỗ trợ ở khu vực khó khăn có thể được dùng để giải thích quan hệ giữa quyền học tập và phát triển con người. Cần xác định cơ quan, địa điểm, thời gian trong chú thích; không gọi mọi chương trình là cùng một cơ quan. Đọc Tư liệu 4 và quan sát Hình 9. Nêu thông tin văn bản và hình ảnh cung cấp, rồi giải thích đóng góp về quyền con người, giáo dục.

Kết nối việc làm với tác động

| Hoạt động | Vai trò cần giải thích | |---|---| | Gìn giữ hoà bình | Hỗ trợ ổn định, chấm dứt xung đột và tái thiết | | Hợp tác phát triển | Huy động nỗ lực cải thiện đời sống và điều kiện kinh tế | | Chuẩn mực về quyền | Tạo cơ sở thúc đẩy bảo vệ quyền con người | | Hỗ trợ giáo dục, di sản | Mở rộng cơ hội học tập, hợp tác văn hoá | Các nhóm có quan hệ: môi trường hoà bình giúp phát triển; giáo dục và quyền con người làm rõ phát triển vì ai. Vai trò quan trọng không có nghĩa Liên hợp quốc đã ngăn mọi cuộc chiến hay khắc phục hết mọi bất bình đẳng.

Thực hành nhận xét có dẫn chứng

Có thể lập sơ đồ ba nhóm vai trò, mỗi nhánh nêu một hoạt động và giải thích ý nghĩa. Khi đánh giá đóng góp về hoà bình theo yêu cầu SGK, cần chỉ ra vì sao ổn định là điều kiện cho các mục tiêu khác, cùng những hoạt động hỗ trợ cụ thể. Để giới thiệu sự hỗ trợ đối với Việt Nam, chọn một chương trình có nguồn chính thức, ghi cơ quan, giai đoạn, đối tượng và kết quả được công bố. SGV gợi ý tìm hiểu UNDP, UNICEF, FAO. Viết hoặc thuyết trình ngắn từ những dữ liệu đã kiểm; không lấy mục tiêu dự án làm số người thực tế được hưởng lợi. Nhiệm vụ sưu tầm, trình bày cần được thực hiện riêng.

Bài luyện

Dẫn chứng nào trực tiếp thể hiện vai trò thúc đẩy quyền con người?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Chương trình nghị sự 2030 được hiểu đúng thế nào?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Vì sao đóng góp về hoà bình có ý nghĩa nền tảng?
Chọn một đáp án

Bài luyện

Muốn giới thiệu một dự án hỗ trợ tại Việt Nam, cần ưu tiên thông tin nào?
Chọn một đáp án

Đang học