Mục tiêu, lực lượng và kết quả cách mạng tư sản

| Trường hợp | Trọng tâm cần nhận ra | |---|---| | Anh thế kỉ XVII | Đấu tranh chống quân chủ chuyên chế | | 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ | Giành độc lập, lập quốc gia mới | | Pháp cuối thế kỉ XVIII | Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế | | Thống nhất Đức, I-ta-li-a | Khắc phục phân tán chính trị, chia cắt lãnh thổ | Các trường hợp cùng góp phần mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển. Không vì khác hình thức hoặc trọng tâm trước mắt mà phủ nhận tính chất tư sản của một cuộc cách mạng. Cũng không coi dân chủ tư sản có nghĩa mọi người lao động lập tức được hưởng quyền lợi như nhau; ở Bắc Mỹ, chế độ nô lệ chưa bị xoá bỏ ngay sau giành độc lập.

Kết quả là những thay đổi cách mạng đạt được. Ở Anh, chế độ quân chủ lập hiến được xác lập; ở Bắc Mỹ, các thuộc địa giành độc lập, thành lập nhà nước tư sản ngoài châu Âu; ở Pháp, chế độ quân chủ chuyên chế bị lật đổ, những rào cản phong kiến được xoá bỏ. Ý nghĩa được làm rõ bằng ảnh hưởng của các kết quả ấy: mở đường cho chủ nghĩa tư bản, thúc đẩy chuyển biến xã hội và tác động tới đấu tranh ở nhiều nơi. Đến đầu thập kỉ 70 thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi thế giới. Cách mạng Pháp được coi là cuộc đại cách mạng nhờ giải quyết triệt để các nhiệm vụ trong bối cảnh thời đại, sự tham gia mạnh mẽ của quần chúng và ảnh hưởng quốc tế sâu rộng. Nhận xét này không có nghĩa mọi giới hạn về quyền lợi nhân dân lao động đã chấm dứt.