btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Sự hình thành Liên bang Xô viết

Lưu trên thiết bị này
Chủ nghĩa xã hội từ năm 1917 đến nay · Chọn bài khác

Chính quyền Xô viết và yêu cầu xây dựng nhà nước mới

Sau thắng lợi Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai tuyên bố thành lập Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu. Nhiệm vụ hàng đầu là thay bộ máy nhà nước cũ bằng nhà nước mới của những người lao động. Đại hội khai mạc đêm 25–10–1917 theo lịch cũ, tương ứng 7–11–1917 theo lịch mới. Đây là hai cách ghi cùng mốc lịch sử. Sự ra đời Chính quyền Xô viết tạo cơ sở cho quá trình xây dựng nhà nước mới, chưa đồng nghĩa Liên bang Xô viết đã được thành lập ngay năm 1917.

Vì sao cần một nhà nước liên bang?

Trong cuộc chiến đấu chống thù trong, giặc ngoài những năm 1918–1921, các nước cộng hoà Xô viết đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau để bảo vệ chính quyền. Sau chiến tranh, khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước đòi hỏi sự liên minh chặt chẽ hơn, nhất là thống nhất về tổ chức nhà nước. Liên kết giúp phối hợp nguồn lực và thực hiện nhiệm vụ chung trên phạm vi rộng hơn từng nước cộng hoà riêng lẻ. Hợp tác thời chiến là cơ sở, còn thành lập Liên bang tạo hình thức nhà nước chung để đáp ứng yêu cầu xây dựng, bảo vệ. Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin là bình đẳng về mọi mặt, quyền dân tộc tự quyết và xây dựng cộng đồng anh em giữa các dân tộc. Những nguyên tắc này giúp giải thích cơ sở liên kết, không chỉ coi Liên bang là một tên gọi mới.

Bài luyện

Nhận xét nào giải thích nhu cầu thành lập Liên bang sau chiến tranh?
Chọn một đáp án

Đọc đúng các mốc 1917, 1922, 1924

Mỗi mốc nói một bước trong quá trình. Cần đọc tên sự kiện và ý nghĩa đi cùng thời gian.
Chính quyền Xô viết 1917; hợp tác 1918–1921; Liên bang 1922; Hiến pháp 1924.
Trục tiến trình giúp phân biệt nội dung từng mốc, không đồng nhất năm thành lập với năm thông qua Hiến pháp.
Mở hình lớn
Ngày 30–12–1922, Đại hội lần thứ nhất các Xô viết toàn Liên bang thông qua Tuyên ngôn thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết và Hiệp ước Liên bang. Liên bang thường được gọi tắt là Liên Xô. Khi mới thành lập, có bốn nước cộng hoà Xô viết: Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a và Ngoại Cáp-ca-dơ. Nga là một nước cộng hoà trong Liên bang, không đồng nghĩa toàn bộ Liên Xô. Tháng 1–1924, Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô được thông qua, hoàn thành quá trình thành lập nhà nước liên bang. Hiến pháp ghi nhận hợp tác tự nguyện, phân định quyền của Liên bang và các nước cộng hoà, quy định cơ cấu cơ quan nhà nước. Vì vậy, cần đọc tên sự kiện đi cùng mốc: 1917 là chính quyền Xô viết; 1922 là thành lập Liên bang; 1924 là thông qua Hiến pháp đầu tiên.

Bài luyện

Sự kiện nào đánh dấu hoàn thành quá trình thành lập nhà nước Liên bang theo bài học?
Chọn một đáp án

Phân tích ý nghĩa trong nước và quốc tế

Trong nước, việc thành lập Liên Xô phù hợp lợi ích chung của các dân tộc trên đất nước Xô viết. Đoàn kết, hợp tác và giúp đỡ tạo sức mạnh để phát triển kinh tế, xã hội, nâng vị thế quốc tế. Liên bang mở ra cách giải quyết vấn đề dân tộc trên cơ sở bình đẳng, hữu nghị. Về quốc tế, Liên Xô trở thành biểu tượng và chỗ dựa tinh thần, vật chất cho phong trào cách mạng thế giới. Thành tựu của Liên Xô cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc; tiềm lực kinh tế tạo cơ sở giúp đỡ vật chất, đào tạo cán bộ cho cách mạng các nước. Sự ra đời Liên Xô cũng tạo tiền đề cho hệ thống xã hội chủ nghĩa phát triển sau này. Phân tích cần chỉ rõ mối liên hệ: tổ chức chung tăng khả năng hợp tác; thành tựu tạo sức cổ vũ; tiềm lực hỗ trợ sự giúp đỡ. Chỉ kể tên các nước cộng hoà chưa giải thích đầy đủ những ý nghĩa ấy.

Bài luyện

Lập luận nào trực tiếp phân tích ý nghĩa trong nước của việc thành lập Liên Xô?
Chọn một đáp án

Giới thiệu một giá trị có căn cứ

Có thể chọn một nội dung như đoàn kết giữa các dân tộc, quyền lợi người lao động hoặc vai trò hỗ trợ phong trào giải phóng dân tộc. Bài giới thiệu cần nêu nội dung, dẫn chứng và giải thích giá trị trong bối cảnh lịch sử. Khi dùng một khảo sát dư luận, phải xác định năm, người được hỏi và câu hỏi khảo sát. Một kết quả cũ không tự phản ánh thái độ hiện tại của toàn bộ dân cư. Nhận xét về giá trị lịch sử cần chứng cứ tương ứng, không chỉ một con số được truyền lại. Trục thời gian giúp phân biệt các mốc; phần giải thích cần làm rõ vì sao liên kết được đặt ra và những tác dụng trong nước, quốc tế của sự ra đời Liên Xô.

Bài luyện

Vì sao nói Liên Xô trở thành chỗ dựa cả tinh thần và vật chất cho phong trào cách mạng thế giới?
Chọn một đáp án

Đang học