Cùng bắt đầu
Sự trân trọng, tưởng nhớ Hồ Chí Minh cần được giải thích từ cống hiến đối với dân tộc và những giá trị được nhân dân thế giới ghi nhận.
Kiến thức cần nhớ
**Cống hiến là cơ sở của sự tôn vinh**
Hồ Chí Minh cống hiến cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân. Hoạt động của Người còn góp phần vào cuộc đấu tranh chung vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Đó là cơ sở để nhân dân Việt Nam và nhiều dân tộc trên thế giới trân trọng, tưởng nhớ Người.
Những đóng góp về văn hoá, giáo dục, nghệ thuật gắn với truyền thống văn hoá Việt Nam và việc tiếp thu các giá trị tiến bộ của nhân loại. Hoạt động báo chí, văn học, vận động học tập và chống nạn mù chữ cho thấy giải phóng dân tộc gắn với nâng cao đời sống tinh thần, hiểu biết của nhân dân. Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người trở thành di sản tinh thần quan trọng của dân tộc.
**Nghị quyết UNESCO: hai mốc và nội dung ghi nhận**
Năm **1987**, tại khoá họp lần thứ 24 ở Pa-ri, Đại hội đồng UNESCO thông qua nghị quyết về **kỉ niệm 100 năm ngày sinh Hồ Chí Minh vào năm 1990**. SGK trình bày nghị quyết ghi nhận Người là **Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam**, đồng thời đánh giá những đóng góp trong văn hoá, giáo dục, nghệ thuật và sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Năm 1987 là mốc thông qua nghị quyết, còn 1990 là năm kỉ niệm 100 năm ngày sinh tính từ 1890. Nội dung này cần được trình bày đúng là nghị quyết kỉ niệm, tôn vinh và ghi nhận cống hiến.
**Dấu ấn trong lòng nhân dân thế giới**
Nhiều hình thức tưởng niệm giúp tìm hiểu sự trân trọng dành cho Người và quan hệ hữu nghị với Việt Nam.
| Dẫn chứng trong SGK | Điều có thể tìm hiểu |
|---|---|
| Tượng Hồ Chí Minh tại Cu-ba | Một hình thức tưởng niệm, gắn với tình hữu nghị giữa hai dân tộc. |
| Con đường mang tên Hồ Chí Minh ở Ấn Độ | Việc đặt tên đường thể hiện sự trân trọng và dấu ấn trong không gian công cộng. |
| Di tích trụ sở Hội Thanh niên ở Quảng Châu | Lưu giữ dấu tích hoạt động huấn luyện cán bộ của Nguyễn Ái Quốc những năm 1925–1927. |
| Tác phẩm chân dung do hoạ sĩ Mớt-ta-pha trao tặng năm 2016 | Nghệ thuật là một cách biểu đạt sự cảm phục và tìm hiểu về Hồ Chí Minh. |
Các dẫn chứng có tính chất khác nhau. Di tích gắn với nơi hoạt động giúp tìm hiểu một giai đoạn cuộc đời; tượng đài, tên đường hoặc tác phẩm nghệ thuật còn thể hiện cách các cộng đồng tưởng nhớ về sau. Nơi có tượng đài không tự động là nơi Người từng đến.
**Dấu ấn trong đời sống Việt Nam**
Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh, các khu lưu niệm và công trình mang tên Người là những hình thức tưởng nhớ. Năm **1976**, Quốc hội khoáVI quyết định đổi tên thành phố Sài Gòn thành **Thành phố Hồ Chí Minh**. Nhiều tác phẩm văn học, âm nhạc, hội hoạ, nhiếp ảnh tiếp tục lấy cuộc đời và sự nghiệp của Người làm nguồn cảm hứng.
Nhân dân Việt Nam tưởng nhớ Hồ Chí Minh vì những đóng góp đối với độc lập dân tộc, đời sống nhân dân, văn hoá và giáo dục, cùng tấm gương đạo đức, lối sống. Khi phân tích nguyên nhân, cần nối mỗi nhận định với hoạt động đã học. Chẳng hạn, đề cao học tập có thể dẫn chứng Bình dân học vụ; tinh thần đoàn kết có thể liên hệ Việt Minh và việc tập hợp lực lượng kháng chiến.
**Từ tìm hiểu đến việc làm**
SGK nêu Chỉ thị 06 năm 2006 về cuộc vận động học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và Chỉ thị 05 năm 2016 về đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Việc vận dụng trong học tập có thể là trung thực khi sử dụng tư liệu, thực hiện kế hoạch tự học, tiết kiệm, giữ gìn di tích hoặc tham gia việc chung.
Một đề xuất có ý nghĩa cần nêu việc làm, cách thực hiện và cách tự kiểm tra. Ví dụ, khi giới thiệu di tích, kiểm chứng chú thích ảnh, ghi nguồn và sửa thông tin khi có căn cứ. Cần phân biệt kế hoạch dự định với việc đã thực sự hoàn thành.
Cùng xem một ví dụ
Bình dân học vụ là hoạt động lịch sử góp phần chống nạn mù chữ; bảo tàng là nơi lưu giữ, giới thiệu di sản; tranh chân dung là tác phẩm biểu đạt sự cảm phục. Cả ba có liên quan nhưng mang giá trị chứng cứ khác nhau.
Đọc tư liệu nghị quyết qua SGK
Đọc tư liệu được trích trong SGK. Tìm hai nhóm ý: cống hiến đối với giải phóng dân tộc, hoà bình; đóng góp về văn hoá, giáo dục, nghệ thuật. Mỗi nhóm chọn một hoạt động đã học để giải thích.
Ghi rõ đang sử dụng đoạn trích nghị quyết qua SGK. Phần nhận xét cần bám nội dung đoạn trích và dẫn chứng, giữ đúng phạm vi của sự ghi nhận.
Phân biệt ảnh, công trình và sự kiện
Quan sát các hình ở trang 107, đọc chú thích để xác định tượng đài, tên đường và căn nhà gắn với hoạt động cách mạng. Lập hai nhóm: dấu tích hoạt động và hình thức tưởng niệm.
Một công trình có thể vừa lưu giữ dấu tích, vừa phục vụ tưởng niệm. Cần nêu rõ thông tin nào được nguồn chứng minh và tránh suy diễn hành trình từ tên công trình.
Bài luyện
Nguyên nhân nào giải thích sự trân trọng của nhân dân thế giới đối với Hồ Chí Minh?
Có công trình mang tên không chứng minh Người từng đến.
Đúng: sự tôn vinh có cơ sở từ các cống hiến.
Các hình thức tưởng niệm khác nhau giữa các nơi.
Tác phẩm nghệ thuật là một biểu hiện tưởng nhớ.
Lời giải
SGK giải thích sự tôn vinh từ những đóng góp cho giải phóng dân tộc, hoà bình, dân chủ, tiến bộ và văn hoá, giáo dục. Công trình tưởng niệm là biểu hiện của sự trân trọng đó.
Bài luyện
Cách trình bày nào đúng về sự kiện UNESCO trong SGK?
Đảng thành lập đầu năm 1930.
Người sinh năm 1890.
Đúng: cần phân biệt năm quyết định với năm kỉ niệm.
Năm kỉ niệm 100 năm là 1990.
Lời giải
UNESCO thông qua nghị quyết năm 1987 về kỉ niệm 100 năm ngày sinh Hồ Chí Minh vào 1990. Đây là hai mốc có chức năng khác nhau trong cùng sự kiện tưởng niệm.
Bài luyện
Ảnh tượng Hồ Chí Minh ở Cu-ba trong SGK trực tiếp cho phép kết luận điều gì?
Đúng: ảnh và chú thích cho biết một hình thức tưởng niệm.
Ảnh chụp một tác phẩm điêu khắc.
Niên đại công trình cần kiểm theo nguồn cụ thể.
Địa điểm có tượng không tự chứng minh hành trình của Người.
Lời giải
Ảnh chụp tượng, kết hợp chú thích, là dẫn chứng về sự tưởng niệm tại địa điểm đó. Để nói về hành trình hoạt động phải dùng những tư liệu phù hợp khác.
Bài luyện
Đề xuất nào thể hiện học tập, làm theo một cách cụ thể và có thể kiểm tra?
Sử dụng tư liệu phải ghi nguồn.
Cần việc làm và cách tự đánh giá rõ.
Cần trung thực với phần thực sự đã đọc.
Đúng: có hành động, thời gian và cách kiểm tra.
Lời giải
Học tập và làm theo cần gắn nhận thức với hành động thiết thực. Lịch tự học cùng ghi nguồn, tự đối chiếu kết quả là một đề xuất cụ thể, có thể đánh giá việc thực hiện.
Những điều cần nhớ
Tôn vinh gắn với cống hiến cho độc lập, nhân dân, hoà bình và văn hoá. UNESCO: nghị quyết 1987, năm kỉ niệm 1990. Đọc công trình tưởng niệm cần chú thích và nguồn; vận dụng di sản bằng việc làm cụ thể, trung thực.
Đang học