Sự chuẩn bị và thời cơ Tổng khởi nghĩa

Thắng lợi tháng Tám năm 1945 gắn với **sự chuẩn bị lâu dài và thời cơ trực tiếp**. Trong 15 năm 1930–1945, Đảng đã chuẩn bị đường lối, tổ chức, lực lượng và rèn luyện khả năng lãnh đạo qua các phong trào cách mạng. Lòng yêu nước được tập hợp thành lực lượng có tổ chức, sẵn sàng hành động vì độc lập. | Mặt chuẩn bị | Tác dụng khi thời cơ đến | |---|---| | Đường lối và tổ chức lãnh đạo | Xác định nhiệm vụ, thống nhất hành động | | Lực lượng chính trị, khối đoàn kết | Huy động đông đảo quần chúng tham gia | | Lực lượng vũ trang, căn cứ cách mạng | Hỗ trợ quần chúng, tạo chỗ dựa cho khởi nghĩa | | Kinh nghiệm đấu tranh | Rèn luyện cán bộ, tổ chức và phối hợp lực lượng | Từ tháng 3 đến tháng 8-1945, cao trào kháng Nhật cứu nước tiếp tục phát triển. Khởi nghĩa từng phần và các hoạt động của quần chúng tạo điều kiện tiến lên tổng khởi nghĩa khi tình hình thay đổi thuận lợi. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, quân Đồng minh liên tiếp đánh bại phát xít. Ngày 15-8-1945, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện. Quân Nhật ở Đông Dương mất tinh thần, chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang. Đây là điều kiện khách quan thuận lợi trực tiếp để giành chính quyền. Thời cơ có giới hạn: quân Đồng minh sắp vào Đông Dương giải giáp quân Nhật, tình hình có thể xuất hiện những trở ngại mới. Đảng và Việt Minh phải quyết định, huy động và phối hợp hành động kịp thời. Các quyết định chuẩn bị tổng khởi nghĩa đã được đưa ra từ ngày 13-8, trước khi Nhật công bố đầu hàng; không hiểu lãnh đạo chỉ bắt đầu chuẩn bị sau ngày 15-8. Nhật đầu hàng chưa làm chính quyền cách mạng tự xuất hiện. Nếu thiếu lực lượng và tổ chức sẵn sàng, thời cơ thuận lợi cũng khó chuyển thành thắng lợi. Ngược lại, chuẩn bị lâu dài cần gắn với đánh giá đúng tình hình để chọn lúc hành động.