Cùng bắt đầu
Sau thất bại của Chiến tranh đặc biệt, Mỹ đưa quân chiến đấu và quân đồng minh vào miền Nam, đồng thời mở rộng đánh phá miền Bắc. Cuộc chiến trở nên ác liệt trên cả hai miền.
Kiến thức cần nhớ
**Chiến tranh cục bộ 1965–1968** được tiến hành bằng quân Mỹ, quân đồng minh của Mỹ và quân đội Sài Gòn; quân Mỹ giữ vai trò quan trọng, trực tiếp trong các cuộc hành quân tìm diệt. Đây là điểm khác nổi bật với Chiến tranh đặc biệt.
| Mặt trận / mốc | Nội dung cần nhớ |
|---|---|
| Vạn Tường, 18-8-1965 | chứng tỏ khả năng đánh thắng quân Mỹ trong chiến lược mới |
| Hai mùa khô 1965–1966 và 1966–1967 | quân dân miền Nam đánh bại các cuộc phản công lớn |
| Chính trị, chống bình định | đấu tranh ở đô thị, phá hệ thống kiểm soát, mở rộng ảnh hưởng cách mạng |
| Miền Bắc | chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất; giữ sản xuất, giao thông và chi viện |
| Mậu Thân 1968 | tổng tiến công và nổi dậy trên phạm vi rộng, trọng tâm là các đô thị, tạo bước ngoặt chiến lược |
Mậu Thân gây tác động lớn tới ý chí theo đuổi chiến tranh của Mỹ. Mỹ từng bước giảm leo thang, chấp nhận đàm phán ở Pa-ri và chấm dứt không điều kiện việc ném bom miền Bắc cuối năm 1968. Đây là quá trình trong năm, không phải mọi quyết định đều diễn ra ngay cùng ngày mở cuộc tiến công.
Khi đánh giá Mậu Thân, cần phân biệt **tác động chiến lược** với **kết quả từng trận và tổn thất**. Cuộc tiến công có ý nghĩa bước ngoặt nhưng lực lượng cách mạng chịu tổn thất; không có nghĩa đã giữ được toàn bộ đô thị hay giải phóng hoàn toàn miền Nam năm 1968.
Ở miền Bắc, bảo vệ cầu đường, sơ tán và duy trì sản xuất giúp giữ sức dân, bảo đảm chi viện. Thành quả của cả hai miền cùng tạo thế cho đấu tranh ngoại giao.
Trong chiến lược Chiến tranh cục bộ, Mỹ dùng ưu thế hoả lực và quân số mở các cuộc hành quân “tìm diệt”, “bình định”. Chiến thắng Vạn Tường và việc đánh bại hai cuộc phản công mùa khô cho thấy quân dân miền Nam có thể đánh bại lực lượng Mỹ trực tiếp tham chiến.
Ở miền Bắc, việc chuyển hoạt động sang điều kiện thời chiến gắn chiến đấu với sản xuất và bảo đảm giao thông. Vì thế, khi giải thích bước ngoặt 1968, cần thấy cả tiến công, nổi dậy ở miền Nam và sức mạnh bảo vệ, chi viện của miền Bắc. Đàm phán Pa-ri được mở ra trong thế kết hợp quân sự, chính trị và ngoại giao.
Cùng xem một ví dụ
Vạn Tường 1965 chứng tỏ khả năng đánh quân Mỹ trực tiếp tham chiến; Mậu Thân 1968 tạo bước ngoặt, thúc đẩy Mỹ xuống thang và chấp nhận đàm phán. Hai mốc đều quan trọng nhưng giải thích hai bước phát triển khác nhau: khả năng chiến đấu và chuyển biến chiến lược của cuộc kháng chiến.
Bài luyện
Bước leo thang nào phân biệt Chiến tranh cục bộ với Chiến tranh đặc biệt?
Đúng. Mức độ trực tiếp tham chiến của quân Mỹ là điểm khác biệt nổi bật.
Đây là đặc điểm của Chiến tranh đặc biệt trước đó.
Đây là đặc điểm Việt Nam hoá chiến tranh từ 1969.
Đây là nghĩa vụ theo Pa-ri 1973, khác với bước leo thang từ 1965.
Lời giải
Chiến tranh cục bộ sử dụng quân Mỹ, quân đồng minh và quân đội Sài Gòn; quân Mỹ trực tiếp tham gia các cuộc hành quân quy mô lớn. Chiến tranh đặc biệt trước đó chủ yếu dựa vào quân đội Sài Gòn. Rút dần quân Mỹ và nghĩa vụ rút quân theo Pa-ri thuộc những giai đoạn sau.
Bài luyện
Nội dung nào là tác động chiến lược của Mậu Thân 1968?
Đây là ý nghĩa của Vạn Tường 1965, không phải tác động Mậu Thân.
Đây là nội dung kháng chiến chống Pháp cuối 1946–đầu 1947.
Đây là kết quả gắn với hiệp định năm 1973.
Đúng. Mậu Thân tạo bước ngoặt về chiến lược, mở điều kiện đấu tranh ngoại giao.
Lời giải
Mậu Thân góp phần buộc Mỹ phi Mỹ hoá chiến tranh, giảm rồi chấm dứt đánh phá miền Bắc và chấp nhận đàm phán Pa-ri. Đây là bước ngoặt chiến lược trong năm 1968, khác với chứng tỏ khả năng đánh Mỹ tại Vạn Tường hoặc nghĩa vụ rút quân sau hiệp định 1973.
Bài luyện
Hoạt động nào thể hiện đóng góp miền Bắc trong giai đoạn 1965–1968?
Đúng. Miền Bắc chuyển hoạt động sang thời chiến để thực hiện đồng thời các nhiệm vụ.
Đây là nội dung nổi bật của giai đoạn 1954–1960.
Đây là trọng tâm giai đoạn 1961–1965.
Đây là nội dung giai đoạn 1973–1975.
Lời giải
Giai đoạn 1965–1968, miền Bắc trực tiếp chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, tiếp tục sản xuất, bảo vệ giao thông và chi viện. Những hoạt động trong các lựa chọn khác cũng thuộc tiến trình miền Bắc nhưng có vị trí ở những giai đoạn trước hoặc sau.
Bài luyện
Nhận định nào đánh giá đúng phạm vi kết quả Mậu Thân 1968?
Đây là ý nghĩa thắng lợi 1975, không phải kết quả năm 1968.
Đúng. Ý nghĩa chiến lược và những tổn thất thực tế cần được phân biệt khi đánh giá.
Hiệp định được kí năm 1973, sau Mậu Thân.
Thống nhất về mặt nhà nước thuộc năm 1976.
Lời giải
Mậu Thân có tác động chiến lược quan trọng: làm thay đổi cách tiến hành chiến tranh của Mỹ và mở điều kiện đàm phán. Điều đó không có nghĩa hoàn thành mục tiêu giải phóng miền Nam hoặc tránh được tổn thất. Cần phân biệt tác động này với kết quả hiệp định 1973, thắng lợi 1975 và thống nhất nhà nước 1976.
Những điều cần nhớ
Vạn Tường và hai mùa khô cho thấy khả năng đánh Mỹ; Mậu Thân 1968 tạo bước ngoặt, mở điều kiện đàm phán.
Đang học