Từ Nam Bộ kháng chiến đến Toàn quốc kháng chiến

Sau năm 1945, nhân dân ủng hộ nhà nước mới nhưng kinh tế bị tàn phá, nạn đói và nạn mù chữ còn nặng nề, tài chính khó khăn. Quân đội nước ngoài vào giải giáp quân Nhật; các thế lực chống phá hoạt động; thực dân Pháp tìm cách tái lập ách thống trị. | Mốc | Diễn biến và ý nghĩa | |---|---| | 23-9-1945 | Pháp đánh chiếm các cơ quan chính quyền tại Sài Gòn; nhân dân Nam Bộ kháng chiến, cả nước chi viện | | 6-3-1946 | Chính phủ kí Hiệp định Sơ bộ với Pháp, tìm giải pháp hòa hoãn để tránh cùng lúc đối phó nhiều đối phương và có thời gian củng cố lực lượng | | 14-9-1946 | Chủ tịch Hồ Chí Minh kí Tạm ước, tiếp tục nỗ lực giữ hòa bình | | Cuối năm 1946 | Pháp mở rộng hành động quân sự; tối hậu thư ngày 18-12 đe dọa trực tiếp độc lập, chính quyền | | 19-12-1946 | Toàn quốc kháng chiến bùng nổ; Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến | Chủ trương hòa hoãn có giới hạn: có thể nhân nhượng một số quyền lợi cụ thể để giữ hòa bình, nhưng không từ bỏ độc lập, chủ quyền. Khi Pháp tiếp tục xâm lược và khả năng hòa bình không còn, nhân dân phải kháng chiến. Cuộc chiến đấu ở Nam Bộ từ năm 1945 và Toàn quốc kháng chiến tháng 12-1946 không phải cùng một mốc. Mốc thứ nhất mở đầu kháng chiến chống Pháp trở lại; mốc thứ hai đánh dấu cuộc kháng chiến lan rộng trên phạm vi toàn quốc. Bối cảnh quốc tế cũng tác động đến cuộc kháng chiến: hệ thống xã hội chủ nghĩa từng bước hình thành, phong trào giải phóng dân tộc và phong trào vì hoà bình phát triển, trong khi Chiến tranh lạnh làm quan hệ quốc tế phức tạp. Trong nước, nhân dân đã trở thành người làm chủ nhưng chính quyền và lực lượng vũ trang còn non trẻ, nguồn lực kinh tế rất khó khăn. Ở Nam Bộ, nhân dân tổ chức chiến đấu, bao vây, cắt nguồn tiếp tế của Pháp; cả nước hướng về Nam Bộ, nhiều đoàn quân Nam tiến lên đường. Sự chống trả làm bước đầu thất bại ý đồ đánh nhanh, thắng nhanh và tạo thời gian cho cả nước chuẩn bị. Tại các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16, từ cuối 1946 đến đầu 1947, mục tiêu quan trọng là giam chân đối phương, bảo vệ việc rút lực lượng và di chuyển cơ quan, vật chất đến căn cứ. Đọc kết quả cần đặt trong mục tiêu chuẩn bị kháng chiến lâu dài, không chỉ nhìn việc giữ hay rời một địa bàn.