Tiếng Việt: từ âm thanh đời thường đến vẻ đẹp tiếng nói

Bài thơ có dòng: **“Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa”**. Hai hình ảnh đều gần gũi với cuộc sống nhưng gợi những nét khác nhau. **Bùn** gợi đất đai, đồng ruộng, sự mộc mạc và đời sống lao động. **Lụa** gợi sự mềm mại, óng ả, tinh tế. Đặt cạnh nhau, chúng giúp tiếng Việt hiện lên vừa bình dị, gần cuộc sống, vừa đẹp và giàu khả năng biểu đạt. Tiếng cảm thán ở đầu dòng còn cho thấy niềm xúc động, yêu mến. Ở những dòng tiếp, lời nói thường được ví với tiếng hát; những từ **tha thiết, ríu rít** gợi sự giàu tình cảm và nhạc tính. Nhà thơ cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ không chỉ bằng nghĩa của từ mà còn qua âm thanh, những hình ảnh và cảm giác mà lời nói đánh thức. Như vậy, nhận xét “bài thơ ca ngợi tiếng Việt” cần được giải thích bằng những chi tiết cụ thể: tiếng nói gắn với ai, vang trong hoàn cảnh nào, được so sánh với điều gì. Phân tích do BTVN biên soạn theo bản SGK.