Hai người gặp nhau giữa mối thù hai dòng họ
**Rô-mê-ô và Giu-li-ét** của **Uy-li-am Sếch-xpia** kể về tình yêu của đôi trẻ thuộc hai dòng họ thù địch. Đoạn trích trong SGK, **Đặng Thế Bính dịch**, thuộc hồi II, cảnh II: sau buổi dạ hội, Rô-mê-ô trở lại vườn nhà Ca-piu-lét; Giu-li-ét xuất hiện bên cửa sổ.
Ban đầu, mỗi người thổ lộ riêng. Rô-mê-ô ngợi ca vẻ đẹp người yêu; Giu-li-ét băn khoăn vì chàng thuộc dòng họ đối địch. Khi biết chàng có mặt, nàng vừa hạnh phúc vừa lo sợ nguy hiểm cho chàng. Chàng khẳng định tình yêu giúp mình vượt trở ngại.
Mối thù không mất đi trong cảnh này. Sự đồng điệu của hai người làm nổi bật tính vô lí của rào cản dòng họ. Họ yêu con người cụ thể, không chấp nhận để tên họ quyết định tất cả.
Lời thoại giàu hình ảnh mặt trời, vì sao, thiên thần, đôi cánh. Những hình ảnh ấy diễn tả vẻ rực rỡ của người yêu và sức mạnh tình yêu trong cảm nhận nhân vật; không phải các chi tiết tả thực.
Từ tên bông hồng đến nỗi lo cho người yêu
**Suy nghĩ của Giu-li-ét:** một bông hồng được gọi bằng tên khác vẫn có hương thơm. Cũng vậy, tên họ không tạo nên phẩm chất và con người Rô-mê-ô. Nàng muốn vượt rào cản do tên họ gắn với mối thù, chứ không chỉ muốn đổi một cách xưng hô.
**Lời đáp của Rô-mê-ô:** chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ nếu nó khiến người yêu ghét bỏ. Lời đáp cho thấy hai người cùng đặt tình yêu lên trên sự thù địch được truyền lại. Độc thoại đã trở thành đối thoại, từ ước muốn riêng sang sự gắn bó được cả hai xác nhận.
**Nỗi lo của Giu-li-ét:** nàng hỏi vì sao chàng tới được khu vườn và lo người nhà sẽ giết chàng. Điều ấy không phủ nhận tình yêu; trái lại, nàng nghĩ đến sự an nguy của người mình yêu. Lời Rô-mê-ô về đôi cánh tình yêu nhấn vào sức mạnh tinh thần giúp chàng vượt tường và nỗi sợ.
Phân tích do BTVN biên soạn. Từ những lời cụ thể, có thể nhận xét: cảnh kịch kết hợp chất trữ tình say đắm với cảm giác bất an, làm tình yêu càng đẹp mà hoàn cảnh càng đáng lo.
Củng cố kiến thức
Ví dụ bông hồng vẫn thơm dù đổi tên giúp Giu-li-ét bày tỏ điều gì?
Ví dụ tách bản chất khỏi tên gọi, không đồng nhất chúng.
Nàng muốn vượt rào cản tên họ; cảnh chưa cho thấy mối thù đã chấm dứt.
Nàng muốn vượt rào cản giữa hai dòng họ.
Đúng: tên gọi không làm mất phẩm chất người nàng yêu.
Lời giải
Đáp án D. Hương thơm là đặc điểm của bông hồng, không phụ thuộc tên gọi. Giu-li-ét dùng sự tương đồng ấy để cho thấy tên họ không phải bản chất Rô-mê-ô. Vì vậy, mối thù gắn với dòng họ không thể làm nàng thôi yêu con người chàng.
Củng cố kiến thức
Vì sao không nên hiểu nỗi lo bị phát hiện của Giu-li-ét là nàng không yêu Rô-mê-ô?
Đoạn trích không có sự cho phép ấy.
Đúng: nỗi lo bộc lộ tình yêu trong hoàn cảnh nguy hiểm.
Mối thù vẫn là trở ngại.
Chính khả năng chàng gặp nguy hiểm khiến nàng lo lắng.
Lời giải
Đáp án B. Giu-li-ét nghĩ tới nguy cơ người nhà bắt gặp và làm hại Rô-mê-ô. Lời lo xuất phát từ sự quan tâm đến chàng, đồng thời làm rõ sức nặng của mối thù. Nó không mâu thuẫn với những lời thổ lộ tình yêu trước đó.