Phản bác không phải công kích người nói
Khi nêu một ý kiến trái chiều, cần trình bày đúng điều ý ấy khẳng định. Không biến một ý có điều kiện thành ý cực đoan cho dễ bác. Có thể nhận phần hợp lí, sau đó chỉ giới hạn hoặc điều chưa tính đến bằng căn cứ.
Đoạn về giải pháp nên có câu nêu hướng làm, các câu giải thích lí do, cách thực hiện và điều kiện. Ví dụ hoặc bằng chứng phải hỗ trợ đúng luận điểm. Những từ tuy nhiên, vì vậy chỉ làm dấu nối; nếu giữa các ý chưa có quan hệ, thêm từ nối không tự sửa được lập luận.
Sau khi viết, kiểm tác động được nêu có căn cứ, trách nhiệm có phù hợp khả năng, câu kết có phóng đại không. Không khẳng định một giải pháp đơn lẻ sửa mọi vấn đề, cũng không chỉ phủ định ý khác rồi bỏ trống việc mình đề xuất.
Ví dụ giữ phần hợp lí, bổ sung điều còn thiếu
Đoạn minh hoạ giả định do BTVN biên soạn, tiếp tình huống thông báo lịch:
Có ý kiến cho rằng mỗi thành viên cần chủ động đọc thông báo. Điều đó hợp lí vì việc phối hợp không chỉ thuộc người phụ trách. Tuy nhiên, khi lịch được thay đổi ở nhiều kênh, yêu cầu chủ động chưa bảo đảm người đọc biết bản nào là bản cuối. Nhóm nên thống nhất một bản lịch, đánh dấu phần vừa sửa và yêu cầu xác nhận đã nhận. Cách làm giữ trách nhiệm đọc của thành viên, đồng thời giúp người gửi kiểm ai còn thiếu thông tin. Nếu một người không dùng được kênh đó, cần thoả thuận cách báo khác; sau buổi hoạt động nên xem còn chỗ nào gây nhầm để điều chỉnh.
Câu đầu nêu đúng ý khác, câu thứ hai nhận phần hợp lí, sau đó chỉ giới hạn và đề xuất. Đoạn không nói người nêu ý kia bỏ mặc tập thể, cũng chưa báo một kết quả giảm nhầm đã đo được.
Củng cố kiến thức
Phần nào phản hồi ý khác mà không xuyên tạc?
Gán động cơ không có trong ý đã nêu.
Đúng: giữ ý gốc rồi xét điều chưa đủ.
Cần phản hồi nội dung bằng lí lẽ.
Đã làm ý khác cực đoan hơn.
Lời giải
Đáp án B. Đoạn không phủ nhận trách nhiệm cá nhân mà làm rõ nó chưa giải quyết hết việc có nhiều bản lịch. Nhận phần đúng, chỉ giới hạn và bổ sung giúp lập luận công bằng, không công kích người.
Củng cố kiến thức
Câu kết nào phù hợp sau đề xuất lịch thống nhất?
Không được biến đề xuất thành kết quả.
Vượt phạm vi và gán thái độ không căn cứ.
Từ nối không thay kiểm kết quả.
Đúng: có bước theo dõi và giới hạn.
Lời giải
Đáp án D. Việc đề xuất cần được thử và xem lại. Câu giữ đúng mức độ, nêu cách kiểm có thể làm; phù hợp hơn lời bảo đảm tuyệt đối hay kết luận về những người chưa được quan sát.