btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Ôn học kì II: tiếng Việt, nghĩa và câu

Lưu trên thiết bị này
Ôn tập học kì II · Chọn bài khác

Cấu trúc phải phục vụ điều muốn nói

Phân tích câu ở cấu trúc chính, không chỉ đếm mọi cụm chủ–vị xuất hiện. Câu đơn có thể có cụm chủ–vị trong một thành phần được mở rộng; câu ghép có các vế với quan hệ xác định. Chọn kết từ theo ý nghĩa điều kiện, nguyên nhân, tương phản hoặc quan hệ khác của trường hợp cụ thể. Câu rút gọn lược thành phần có thể khôi phục từ ngữ cảnh; câu đặc biệt không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ–vị ngữ, có thể gợi thời gian, nơi, tiếng gọi, cảm xúc. Một mảnh câu do thiếu thành phần cần thiết không tự thành câu đặc biệt có hiệu quả. Nói hoặc viết cần người tiếp nhận hiểu được. Thêm trạng ngữ, phụ chú hoặc phần mở rộng giúp đưa thông tin vào câu; đổi trật tự có thể đổi trọng tâm. Khi biến đổi phải kiểm nghĩa, quan hệ và độ rõ. Không đặt được vào đâu cũng tạo câu bị động, không nối bằng vì–nên nếu dữ kiện không có quan hệ nguyên nhân. Với từ Hán Việt, xét cả từ và ngữ cảnh, không gán một nghĩa cho mọi âm giống nhau. Khi dùng tên viết tắt tổ chức, giới thiệu tên phù hợp ở lần đầu nếu người đọc chưa biết; không tự thay chữ. Đặt từ vào câu mới kiểm được nghĩa và sắc thái đang cần.

Ví dụ giữ điều kiện khi viết lại

Ví dụ giả định BTVN: Câu ban đầu: Nếu thư viện đồng ý, nhóm sẽ trưng bày phiếu đọc vào thứ sáu. Bản diễn lại phù hợp: Việc trưng bày phiếu đọc vào thứ sáu còn phụ thuộc sự đồng ý của thư viện. Câu đổi cấu trúc nhưng vẫn giữ việc chưa được xác nhận. Bản không phù hợp: Vì thư viện đã đồng ý nên nhóm chắc chắn trưng bày vào thứ sáu. Bản này tự thêm đã đồng ý và đổi điều kiện thành nguyên nhân; không chỉ là đổi kết từ. Câu mở rộng giả định: Vào thứ sáu, nhóm lớp 9A sẽ trưng bày những phiếu đọc mà các thành viên đã hoàn thiện. Trạng ngữ thời gian và phần bổ nghĩa làm thông tin rõ hơn. Cần hiểu câu này trong tình huống khác đã đủ điều kiện, không dùng nó thay câu ban đầu nếu sự đồng ý chưa có.

Củng cố kiến thức

Câu Nếu thư viện đồng ý, nhóm sẽ trưng bày nói quan hệ nào?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Câu Tôi biết Minh đã đến có một cụm chủ–vị bên trong phần nêu điều biết. Theo cách phân tích đã học, nên làm gì?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Đồng trong đồng dao và đồng âm được phân biệt thế nào?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Viết báo cáo cho người chưa biết UNICEF, cách dùng nào rõ hơn?
Chọn một đáp án