Nam Xương: Vũ Nương và nguyên nhân bi kịch

Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK/SGV. **Nguyên cớ trực tiếp** là lời bé Đản kể về người cha thường xuất hiện ban đêm. Đứa trẻ nói theo điều mẹ từng chỉ cho thấy, chưa phân biệt người với bóng. Lời kể ấy bị Trương Sinh hiểu thành chuyện có một người đàn ông khác. **Điều khiến hiểu lầm thành bi kịch** là sự ghen tuông và độc đoán: Trương Sinh không nói rõ người đã kể, không cho vợ cơ hội giải thích tới cùng, bỏ ngoài tai lời bênh vực. Nếu chỉ quy lỗi cho đứa trẻ, phần phân tích sẽ bỏ qua quyền quyết định và cách ứng xử của người chồng. **Hoàn cảnh sâu xa** là đời sống người phụ nữ bị ràng buộc trong quan hệ gia trưởng, tiếng nói ít được coi trọng. Chiến tranh gây xa cách; sự chênh lệch trong hôn nhân cũng làm thân phận nàng thêm mong manh. Qua đó, truyện vừa trân trọng vẻ đẹp của Vũ Nương vừa gợi thương cảm trước oan khuất. Cái chết của nàng là bi kịch của tác phẩm, không phải cách giải quyết khó khăn được khuyên làm theo.