btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Bi kịch: xung đột, hành động và lời thoại

Lưu trên thiết bị này
Đối diện với nỗi đau · Chọn bài khác

Theo lựa chọn và hệ quả

Bi kịch là thể loại kịch đặt nhân vật vào xung đột gay gắt giữa khát vọng và khả năng, điều kiện thực hiện, hoặc giữa các giá trị khó dung hoà. Nhân vật có thể có phẩm chất, khát vọng đẹp nhưng vẫn mắc sai lầm, chịu hậu quả đau đớn. Không phải cứ có người buồn hoặc có cái chết là đủ xác định bi kịch. Cốt truyện phát triển qua hành động và hệ quả của lựa chọn. Lời thoại bộc lộ mục đích, tâm trạng, sự giằng xé; chỉ dẫn sân khấu cho biết người xuất hiện, vị trí, động tác hoặc cách nói. Đối thoại là trao đổi giữa nhân vật; độc thoại là lời nhân vật nói với mình. Có lời độc thoại được nhân vật khác nghe thấy, nên cần đọc tình huống, không đếm người trên sân khấu để phân loại. Kết thúc nhiều bi kịch rất đau thương, nhưng không dùng một kết cục cứng để áp cho mọi tác phẩm. Khi chỉ đọc bản trích, phải phân biệt hành động trong cảnh với thông tin toàn vở ở tóm tắt.

Ví dụ cuộc gặp trong vườn

Phân tích do BTVN biên soạn theo bản trích “Rô-mê-ô và Giu-li-ét” của Uy-li-am Sếch-xpia trong SGK, Đặng Thế Bính dịch: Rô-mê-ô vào vườn nhà Ca-piu-lét để gặp Giu-li-ét trong khi hai dòng họ thù nhau. Khi Giu-li-ét chưa biết chàng đang nghe, lời nàng tự bộc lộ mong muốn vượt trở ngại tên họ là độc thoại. Từ lúc hai người trực tiếp đáp lời, lời thoại thành đối thoại. Việc nhắc nguy hiểm nếu người nhà bắt gặp cho thấy tình yêu bị đặt trong hoàn cảnh ngăn cản. Đoạn gặp gỡ chưa là toàn kết cục bi thảm; tóm tắt giúp hiểu vị trí trong mạch vở. Đọc khát vọng yêu thương không có nghĩa coi những hành động tự huỷ ở toàn vở là cách giải quyết được khuyến khích.

Củng cố kiến thức

Điều gì làm rõ xung đột trong tình thế cuộc gặp?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Khi Giu-li-ét nói với mình mà chưa biết Rô-mê-ô đang nghe, nên đọc thế nào?
Chọn một đáp án