Bài phân tích bi kịch Vũ Nương và cách chỉnh sửa

**Bài viết do BTVN biên soạn dựa trên truyện đã học:** Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ kể số phận Vũ Nương, người phụ nữ giàu đức hạnh nhưng phải chịu nỗi oan đau đớn. Từ một sự hiểu lầm trong gia đình, truyện gợi niềm thương cảm trước khát vọng hạnh phúc bị vùi dập. Bi kịch ấy được làm nổi qua sự đối lập giữa phẩm chất và số phận, qua chi tiết chiếc bóng, cùng kết thúc vừa kì ảo vừa xót xa. Vũ Nương đáng được hưởng một cuộc sống bình yên bởi nàng hết lòng với gia đình. Khi chồng ra trận, nàng không mong danh vọng mà chỉ mong ngày trở về mang theo hai chữ bình yên. Trong thời gian xa cách, nàng nuôi con nhỏ, chăm sóc mẹ chồng đau yếu rồi lo việc ma chay. Những việc làm và lời nói bổ sung cho nhau, cho thấy lòng thuỷ chung, hiếu thảo cùng ước mong sum họp. Nguyễn Dữ không chỉ giới thiệu nhân vật bằng lời khen mà để phẩm chất hiện ra trong những thử thách của đời sống. Chính vì thế, nỗi oan khi Trương Sinh trở về càng đau xót. Lời bé Đản về một người cha khác khiến chàng nghi ngờ vợ. Đứa trẻ ngây thơ kể điều mình tin, còn người chồng ghen tuông lại xem lời ấy là bằng chứng phản bội. Chàng không nói rõ nguồn lời kể, cũng không chịu nghe Vũ Nương và những người xung quanh giải thích. Điều có thể được làm sáng tỏ đã bị sự hồ đồ ngăn lại. Hạnh phúc nàng chờ đợi sau ngày xa cách vì vậy trở thành niềm tuyệt vọng. Chiếc bóng là chi tiết giản dị nhưng giữ vai trò quan trọng trong diễn biến ấy. Khi cha vắng nhà, người mẹ trỏ bóng mình để nói với con về cha; hành động gợi tình thương con và nỗi nhớ chồng. Thế nhưng, chiếc bóng lại bị Trương Sinh hiểu thành một con người có thật. Về sau, khi bé Đản chỉ bóng chàng trên vách, chàng mới hiểu sự việc. Cùng một hiện tượng được dùng để thắt nút rồi mở nút, khiến câu chuyện chặt chẽ và bất ngờ. Đáng buồn là sự sáng tỏ chỉ đến khi Vũ Nương đã mất, không còn cứu được hạnh phúc gia đình. Phần kết đưa câu chuyện sang thế giới kì ảo, nơi Vũ Nương được cứu và có dịp trở về giải oan. Sự xuất hiện ấy thể hiện ước muốn công lí, sự trân trọng đối với người ngay thẳng. Tuy nhiên, nàng chỉ hiện ra trên sông rồi biến mất, không trở lại sống với chồng con. Kì ảo mở ra một cuộc gặp, còn giới hạn của cuộc gặp giữ lại sự thật chia lìa. Truyện vì thế không kết thúc bằng một niềm vui trọn vẹn: người được minh oan vẫn không lấy lại được cuộc sống đã mất. Qua số phận Vũ Nương, Nguyễn Dữ bày tỏ niềm thương cảm với người phụ nữ và trân trọng ước mong hạnh phúc bình dị. Cách khắc hoạ phẩm chất, tổ chức chiếc bóng và đan xen hiện thực với kì ảo làm nỗi đau hiện lên sâu sắc. Tác phẩm nhắc người đọc về hậu quả của sự ghen tuông, hồ đồ và thiếu thấu hiểu, đồng thời khiến niềm mong mỏi công lí còn vang lại sau câu chuyện. **Cách triển khai:** mở bài nêu vấn đề và những nét sẽ phân tích. Thân bài đi từ phẩm chất, mong ước đến nỗi oan, rồi giải thích chiếc bóng và kết thúc. Nội dung và nghệ thuật được nối trong từng phần. Kết bài khẳng định điều đã làm rõ, không kể thêm sự việc. **Ví dụ chỉnh câu:** “Chiếc bóng là chi tiết rất hay” mới là lời khen. Có thể sửa thành: “Cùng một chiếc bóng gây hiểu lầm rồi giúp sáng tỏ, nhưng sự thật đến quá muộn; cách thắt và mở nút ấy vừa làm cốt truyện chặt chẽ vừa khắc sâu nỗi đau không thể cứu vãn.” Câu sửa chỉ rõ cách tổ chức và tác dụng, có thể tiếp tục chứng minh bằng hai lần xuất hiện.