Thơ trào phúng: đối tượng, thủ pháp và cảm xúc

Phân tích do BTVN biên soạn theo “Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu” của Trần Tế Xương trong SGK: Bài thơ mở từ khoa thi, rồi khắc hoạ sĩ tử, quan trường bằng dáng vẻ và âm thanh thiếu trang nghiêm. Các từ gợi dáng lôi thôi, tiếng ậm oẹ cùng cách đưa những nét ấy lên đầu câu làm hình ảnh trường thi trở nên nhếch nhác, trái với điều thường mong đợi ở một nơi tuyển chọn nhân tài. Sự xuất hiện của quan sứ và người vợ châu Âu đặt cạnh sĩ tử, quan trường tạo thêm nét bất thường trong cảnh thi dưới sự chi phối của thực dân. Đọc cùng lời gọi nhân tài và lời nhắc nhìn cảnh nước nhà ở cuối, tiếng cười gắn với nỗi đau, sự lo lắng về tình cảnh đất nước, không chỉ là một trò đùa về quần áo. Để phân tích, cần nối từ ngữ, cách đối chiếu và chuyển giọng với ý nghĩa ấy. Không lấy mọi người tham dự trong ảnh làm đối tượng bị chê; cũng không suy luận số người thi từ vài câu thơ.