Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam: cách lập luận

Phân tích do BTVN biên soạn theo bản trích SGK. | Bài thơ | Nét riêng được Xuân Diệu làm rõ | | --- | --- | | Thu ẩm | Cảnh thu được kết hợp từ nhiều thời điểm, tạo một bức tranh khái quát, gần gũi với thôn quê. | | Thu vịnh | Cái hồn cảnh thu thanh, trong, nhẹ, cao; đồng thời gợi bâng khuâng về không gian, thời gian và tâm sự nhà thơ. | | Thu điếu | Cảnh thu làng quê Bắc Bộ tiêu biểu, với ao nhỏ, thuyền nhỏ, các sắc xanh và chuyển động tinh tế. | **Ví dụ ở Thu ẩm:** Xuân Diệu đối chiếu ngõ tối, bóng trăng trên ao, màu khói nơi lưng giậu, bầu trời xanh. Ông giải thích vì sao những hình ảnh ấy gợi các thời điểm khác nhau. Các chi tiết không đứng rời rạc mà cùng hỗ trợ cách đọc: bài thơ kết hợp nhiều khoảnh khắc của mùa thu. **Ví dụ ở Thu điếu:** từ ao và thuyền, người bình mở ra cảnh làng quê; từ sóng, lá, mây, ngõ trúc, ông phân tích màu sắc, chuyển động và cách dùng tiếng. Lời bình bám sát ngôn ngữ, kết hợp quan sát với liên tưởng và so sánh. Giọng văn khi giảng giải tỉ mỉ, khi đối thoại, khi say mê trước vẻ đẹp thơ. Cảm xúc không thay lí lẽ mà giúp lời nghị luận thêm sinh động. Ba luận điểm riêng cùng làm rõ luận đề về vẻ đẹp làng quê trong chùm thơ thu.