Hai người thích khoe gặp nhau
“Lợn cưới, áo mới” là truyện cười dân gian. Một người có áo mới đứng ngoài cửa từ sáng đến chiều, mong có người khen nhưng chưa được như ý. Khi người có lợn chạy qua hỏi, anh ta lập tức có dịp khoe áo.
Để hiểu tiếng cười, cần phân biệt **mục đích thông thường của cuộc hỏi–đáp** với **mục đích khoe của hai nhân vật**. Nếu chỉ tìm lợn, người hỏi cần nêu dấu hiệu giúp nhận con vật, người đáp cần cho biết có thấy lợn đi qua hay không.
Những chi tiết không cần cho việc tìm lợn lại rất cần cho mục đích khoe. Đó là chỗ lời nói làm lộ tính cách.
Điều đáng cười nằm trong phần thông tin thêm vào
Phân tích do BTVN biên soạn theo truyện dân gian trong SGK.
Người đi tìm nhấn vào **lợn cưới**. Việc con lợn dùng cho đám cưới không giúp người nghe nhận ra nó; chi tiết ấy cho thấy người hỏi muốn khoe chuyện cưới.
Người đáp lại nói đến thời điểm **mặc áo mới**, đồng thời đưa vạt áo ra. Hỏi về con lợn mà được trả lời bằng một câu kèm khoe áo: thông tin bị đưa sang đồ vật của người đáp.
Tình huống được chuẩn bị từ việc anh có áo chờ mãi chưa được khen. Đến khi cơ hội xuất hiện, anh gặp ngay một người cũng thích khoe. Hai lời khoe gặp nhau, không ai chú ý khen điều người kia muốn khoe, khiến cả cuộc đối thoại buồn cười.
Truyện giễu nhẹ nhàng thói khoe khoang. Điều bị giễu không phải có áo mới hoặc tổ chức đám cưới, mà là cố chen việc khoe của vào một cuộc hỏi–đáp có mục đích khác.
Củng cố kiến thức
Vì sao chi tiết “lợn cưới” làm lộ thói khoe trong tình huống của truyện?
“Lợn cưới” nói công dụng, không nêu màu sắc nhận dạng.
Đúng: thông tin không cần cho việc tìm lợn lại phục vụ việc khoe.
Cụm từ không chỉ hướng con lợn chạy.
Chuyện cưới của người hỏi không giải thích nguồn gốc áo người đáp.
Lời giải
Đáp án B. Trong cuộc hỏi lợn có chạy qua không, việc dùng lợn cho đám cưới không giúp người nghe nhận dạng. Đặt trong tình huống hai người cùng thích khoe, phần thêm ấy cho thấy người hỏi muốn khoe chuyện cưới ngay khi đang tìm lợn.
Củng cố kiến thức
Việc người có áo đứng chờ được khen từ sáng đến chiều có vai trò gì?
Truyện kể mong muốn được khen áo, không kể việc giao áo đặt may.
Chi tiết nói tâm lí chờ được khen, không chứng minh khả năng nhìn thấy lợn.
Đúng: sự chờ đợi làm rõ động cơ của câu trả lời khoe áo.
Mục đích của anh là được chú ý đến chiếc áo mới.
Lời giải
Đáp án C. Anh mặc áo mới và mong có người khen nhưng chờ mãi không được. Vì thế, khi có người mở lời, anh lập tức đưa áo vào câu đáp dù người kia đang hỏi về lợn. Chi tiết đầu truyện chuẩn bị cho kết thúc và làm rõ tính khoe khoang.