Từ tình huống đến dàn ý kiến nghị
Tình huống giả định do BTVN biên soạn: lớp có sách dùng chung nhưng chưa có chỗ xếp riêng, chưa có sổ theo dõi mượn trả. Tập thể muốn đề nghị giáo viên chủ nhiệm hỗ trợ tổ chức góc sách.
**Tìm ý:** sách đang để ở đâu, việc tìm và giữ sách gặp khó khăn gì, ai có thể hỗ trợ, lớp có thể góp sức bằng cách nào? Những câu trả lời cần gắn với tình huống, không phóng đại thành vấn đề của mọi trường.
**Dàn ý:** phần đầu ghi đúng người nhận và tư cách đại diện; phần nội dung nêu thực trạng, ảnh hưởng rồi đề xuất khảo sát chỗ đặt, phương tiện xếp sách và cách quản lí; phần cuối bày tỏ mong muốn, ghi tư cách và tên người kí.
Khi viết, lí do cần đủ cụ thể để người nhận hiểu nhu cầu. Hướng giải quyết cần vừa sức, có thể xem xét theo điều kiện thực tế; việc tập thể nhận làm giúp kiến nghị không chỉ dừng ở yêu cầu người khác.
Bài minh hoạ theo hình thức lá đơn
Văn bản do BTVN biên soạn. Tên trường, lớp, người viết, địa điểm và tình huống dưới đây đều giả định.
**CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM**
**Độc lập – Tự do – Hạnh phúc**
Bình An, ngày 15 tháng 9 năm 2026
**KIẾN NGHỊ**
**Về việc tổ chức góc sách dùng chung của lớp 8A**
Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 8A, Trường THCS Bình An.
Chúng em là học sinh lớp 8A, xin trình bày kiến nghị về việc tổ chức góc sách của lớp.
Lớp đã có một số sách do các thành viên đóng góp. Hiện sách còn để lẫn trên bàn cuối lớp; khi cần đọc, người mượn phải tìm từng chồng. Việc chưa có chỗ xếp và sổ theo dõi cũng gây khó khăn cho bảo quản, mượn trả sách. Vì vậy, lớp cần một cách tổ chức phù hợp để số sách dùng chung được sử dụng thuận tiện hơn.
Chúng em kính đề nghị cô cùng lớp xem xét vị trí có thể đặt sách, hướng dẫn lựa chọn kệ hoặc hộp đựng phù hợp với không gian và điều kiện của lớp. Chúng em xin nhận việc phân loại, dán nhãn, lập sổ mượn trả và luân phiên phụ trách góc sách. Sau một thời gian thực hiện, lớp sẽ cùng cô trao đổi để điều chỉnh cách quản lí nếu cần.
Chúng em mong cô xem xét, góp ý để góc sách sớm được tổ chức hợp lí. Chúng em xin trân trọng cảm ơn.
Thay mặt tập thể lớp 8A
Lớp trưởng
Minh An
**Phân tích cách viết:** đoạn giới thiệu xác định tập thể kiến nghị; đoạn sau nêu thực trạng và ảnh hưởng; đoạn đề xuất nối nhu cầu với việc cô hỗ trợ và việc lớp nhận làm. Lời kết thể hiện mong muốn được xem xét, không viết như một quyết định đã có hiệu lực.
Chỉnh một lời yêu cầu còn vội
Ví dụ do BTVN biên soạn.
**Trước:** “Cô phải mua ngay một kệ lớn để lớp có góc sách.”
**Sau:** “Chúng em kính đề nghị cô cùng lớp xem xét chỗ đặt và phương tiện xếp sách phù hợp. Lớp xin nhận việc phân loại, lập sổ và luân phiên quản lí.”
Bản sửa không áp đặt việc mua sắm hoặc kích thước khi chưa xét điều kiện. Đề xuất rõ hơn về việc cần làm, giữ thái độ phù hợp với người nhận và bổ sung phần tập thể có thể góp sức. Trong bản kiến nghị đầy đủ, phần này cần đặt sau thực trạng và lí do đã trình bày.
Củng cố kiến thức
Vì sao đoạn đề xuất trong bài minh hoạ phù hợp phần thực trạng?
Bài để việc lựa chọn được xem xét theo điều kiện.
Bài đề xuất cả cách phân loại và mượn trả.
Cuối bài vẫn mong được xem xét.
Đúng: từng hướng giải quyết gắn với nhu cầu cụ thể.
Lời giải
Đáp án D. Sách để lẫn được giải quyết bằng chỗ xếp và phân loại; việc mượn trả khó theo dõi được đáp lại bằng sổ và người phụ trách. Mối quan hệ ấy làm đề xuất có căn cứ, không rời thực trạng.
Củng cố kiến thức
Bản sửa lời yêu cầu đã cải thiện điểm nào?
Mong muốn vẫn được giữ.
Đúng: rõ hướng giải quyết mà không áp đặt thiếu căn cứ.
Bản sửa yêu cầu xét sự phù hợp.
Lời văn chuyển sang đề nghị tôn trọng.
Lời giải
Đáp án B. Bản sửa vẫn hướng tới góc sách nhưng không buộc người nhận mua ngay một kệ lớn. Các việc xem xét chỗ đặt, chọn phương tiện và tổ chức quản lí rõ hơn; phần lớp nhận làm cũng cho thấy trách nhiệm của người kiến nghị.