Từ vẻ đẹp thiên nhiên đến lời kêu gọi bảo vệ
Bài **Choáng ngợp và đau đớn những cảnh báo từ loạt phim “Hành tinh của chúng ta”** của **Lâm Lê** là văn bản giới thiệu phim, được SGK dẫn từ bài báo năm 2019.
Có thể theo dõi ba phần: giới thiệu chung loạt phim; trình bày vẻ đẹp thiên nhiên đi cùng nguy cơ nhiều loài mất môi trường sống; nêu những tín hiệu phục hồi và cơ hội hành động.
Hai cảm xúc ở nhan đề gắn với sự tương phản: **choáng ngợp** trước đời sống muôn loài kì diệu, **đau đớn** trước sự huỷ hoại. Bài không dừng ở lo lắng mà còn hướng tới hi vọng nếu con người hành động kịp thời.
Khi đọc, cần xem những cảnh được miêu tả và các trường hợp phục hồi làm rõ nhận xét thế nào. Đây là cách theo dõi **thông tin về phim do bài viết cung cấp**, đồng thời nhận ra sự đồng cảm của người giới thiệu.
Các chi tiết phục vụ mạch giới thiệu ra sao?
Phân tích do BTVN biên soạn theo bản SGK.
**Vẻ đẹp:** người viết miêu tả đàn chim cánh cụt, cuộc săn mồi ở đại dương và những con ếch trên dây leo. Các cảnh khác nhau cho thấy vẻ phong phú và sức sống của thiên nhiên; lời miêu tả sinh động giúp hiểu cảm xúc “choáng ngợp”.
**Cảnh báo:** những đoạn về băng tan, môi trường sống bị thu hẹp và khai thác quá mức nối vẻ đẹp với nguy cơ mất mát. Sự chuyển từ cảnh đẹp sang cảnh đáng lo làm nổi bật điều bộ phim muốn người xem quan tâm.
**Hi vọng:** bài kể trường hợp cá voi lưng gù phục hồi sau các biện pháp bảo vệ theo thông tin được phim giới thiệu. Chi tiết ấy góp phần giải thích ý “vẫn chưa quá muộn”: hành động của con người có thể tạo thay đổi.
**Cách kết:** thông tin về công sức đoàn phim được đưa gần cuối thay vì dồn hết ở đầu. Cách bố trí vừa giữ mạch nội dung vừa làm rõ sự kì công của tác phẩm. Thông tin, miêu tả và đánh giá cùng giúp bài trở thành cầu nối giữa phim và người đọc.
Củng cố kiến thức
Chi tiết cá voi lưng gù phục hồi giữ vai trò chính nào trong mạch bài?
Chi tiết phục hồi nằm trong phần nói cơ hội bảo vệ.
Đúng: trường hợp cụ thể hỗ trợ ý “vẫn chưa quá muộn”.
Chi tiết nói sự phục hồi, làm rõ niềm hi vọng của bài.
Hi vọng còn gắn với yêu cầu hành động bảo vệ.
Lời giải
Đáp án B. Sau khi nêu nguy cơ, bài giới thiệu những kết quả bảo vệ để khẳng định còn cơ hội thay đổi. Trường hợp cá voi làm lời khích lệ có căn cứ cụ thể, đồng thời giữ điều kiện cần có hành động phù hợp.
Củng cố kiến thức
Cách giải thích nào đúng về nhan đề “Choáng ngợp và đau đớn…”?
Nhan đề không đối chiếu công sức với số tập.
“Đau đớn” gắn với mất mát, không chỉ niềm vui.
Bài không dùng cảm xúc để phủ nhận giá trị phim.
Đúng: nhan đề gợi hai mặt nội dung được giới thiệu.
Lời giải
Đáp án D. Những cảnh sống phong phú làm người viết thán phục; những mất mát và nguy cơ gây đau đớn. Hai cảm xúc gắn chặt với cách triển khai nội dung và hướng tới thông điệp trân trọng, bảo vệ sự sống.